Talibi: İran'da kırılgan bir sessizlik hakim

• Güney Azerbaycanlı analist Rıza Talibi, gdh’a yaptığı değerlendirmede İran’da protestolar sonrası göreli bir sakinlik yaşandığını söyledi.
• Talibi’ye göre toplumda psikolojik travma ve siyasal gerilim derinleşti.
• Talibi, hükümetin baskı ve denetime dayalı stratejisinin krizi çözmediğini belirtti.
• Analist Rıza Talibi, SEPAH’ın siyasette ve güvenlikte daha belirleyici hâle geleceğini ifade etti.

gdh’a değerlendirmelerde bulunan Rıza Talibi, protestoların ardından sokaklarda geçici bir sakinlik oluştuğunu ancak bunun kalıcı olmadığını vurguladı.

“Şu anda sokaklarda göreli bir sakinlik gözlemleniyor; ancak bu katliamdan sonra halk derin bir sarsıntı yaşadı. Sinirler gergin, genel psikolojik durum iyi değil.” diyen Talibi, “İnsanlar evlerine döndü ama aldıkları yaralarla birlikte. Bu yaralar artık binlerce ailenin içinde.” açıklamasında bulundu.

Muhalefet daha da genişledi

Talibi’ye göre protestolar sırasında yaşananlar, İran’da zaten var olan hoşnutsuzluğu daha da büyüttü.

“Eğer daha önce hükümete karşı bir hoşnutsuzluk vardıysa, şimdi bu yaralarla birlikte muhalefet daha da genişledi.” yorumunu yapan Talibi, “Bu yaraları saracak, topluma teselli verecek herhangi bir siyasi çizgi yok. Ortada yalnızca baskıya dayalı bir kontrol stratejisi var.” dedi.

Ekonomik baskı ve yaptırımlar gerilimi artırıyor

Analist, İran’ın ekonomik durumunun giderek kötüleştiğine ve yaptırımların etkisinin derinleştiğine dikkat çekti:

“Bütün yollar kapatılmış durumda ve en küçük bir itiraz bile hükümete karşı çıkış olarak görülüyor. Buna paralel olarak ekonomik durum da her geçen gün daha kötüye gidiyor.”

— Talibi

Talibi’ye göre özellikle petrol konusunun yeniden gündeme gelmesi hâlinde protestolar daha sert biçimde geri dönebilir.

SEPAH daha güçlü bir aktör haline geliyor

Rıza Talibi, İran dini lideri Ali Hamaney’in daha sert ve askeri karakterli bir yönetime yöneldiğini belirtti:

“Bu süreç büyük ihtimalle Devrim Muhafızları Ordusu’nun siyasette ve güvenlikte çok daha güçlü biçimde ön plana çıkması anlamına geliyor. Bundan sonra karar alma süreçlerinde asıl söz sahibi SEPAH olacak.”

— Talibi

ABD–İsrail ayrışması dikkat çekiyor

Talibi, ABD ile İsrail’in İran konusunda tamamen örtüşmeyen yaklaşımlar izlediğini söyledi.

Talibi, “ABD baskıyı henüz durdurmuş değil. Ancak doğrudan bir müdahale olsaydı İran çok daha hızlı şekilde iç savaşa sürüklenirdi. İsrail ise süreci daha da germek ve iç çatışmayı tetiklemek istiyor.” ifadelerini kullandı.

İktidar meşruiyetini yitirdi

Talibi’ye göre İran’daki mevcut yönetim toplumsal meşruiyetini kaybetmiş durumda.

“Bu iktidar ahlaki açıdan meşruiyetini yitirdi. Fiziksel olarak ise bastona dayanan, içten içe çürümüş bir heykel gibi; yıkılması bekleniyor.”

— Talibi