Tarihin en hızlı büyüyen kara deliklerinden biri keşfedildi

• NASA Chandra Gözlemevi, evrenin erken döneminde süper hızlı büyüyen RACS J0320-35 kuasarını keşfetti.
• Kara delik, Dünya’dan 12,8 milyar ışık yılı uzaklıkta ve evrenin doğumundan 920 milyon yıl sonraki döneme ait izler taşıyor.
• Kara deliğin büyüme hızı, teorik sınır olan Eddington limitini aşıyor.
• Çevresinde, ışık hızına yakın parçacık jetleri tespit edildi.

Evrenin ilk milyar yılına ait izler

Kara delik, Dünya’dan 12,8 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Bu da gözlemlerimizin evrenin doğumundan yalnızca 920 milyon yıl sonrasına işaret ettiği anlamına geliyor. RACS J0320-35’ten yayılan X-ışınları, evrenin ilk milyar yılı içinde gözlemlenen tüm kara deliklerden daha fazla enerji yayıyor.

Aykırı özellikler taşıyor

Kuasarlar, galaksilerden daha parlak gök cisimleri olarak biliniyor. Bu parlaklığın kaynağı, kara deliğin çevresindeki yoğun maddeyi içine çekmesi. Chandra verilerine göre RACS J0320-35’in büyüme hızı, kara deliklerin maddeyi yutma sınırı olan Eddington limitini aşıyor. Bu, kara deliğin tahmin edilenden çok daha hızlı büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Olağanüstü büyüme hızı

Bilim insanları kara deliğin yılda 300 ile 3.000 Güneş kütlesi arasında büyüdüğünü hesaplıyor. Eğer bu hız uzun süre devam ettiyse, kara deliğin çok küçük bir yıldızın çöküşünden doğmuş olması muhtemel. Bu da kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair farklı teorilerin test edilmesine olanak sağlıyor.

Jet akıntılarıyla dikkat çekiyor

RACS J0320-35’in çevresinde, ışık hızına yakın hızlarla hareket eden parçacık jetleri gözlemlendi. Bu özellik, kuasarlar arasında oldukça nadir. Araştırmacılar, olağanüstü büyüme hızının bu jetlerin oluşumunda etkili olabileceğini düşünüyor.