Temiz enerji yatırımlarında tarihi rekor

• Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2025 yılında enerji yatırımlarının 3,3 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaşacağını öngörüyor.
• Bu yatırımların 2,2 trilyon doları temiz enerji teknolojilerine, 1,1 trilyon doları ise fosil yakıtlara gidecek.
• Güneş enerjisi, 450 milyar dolarla en fazla yatırım yapılan kaynak olurken, nükleer enerji yatırımları da son 5 yılda yüzde 50 arttı.
• Çin, enerji yatırımlarında AB ve ABD’nin toplamına denk seviyede harcama yaparak liderliğini sürdürüyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı 2025 Dünya Enerji Yatırımları raporuna göre, enerji yatırımları jeopolitik gerilimler ve ekonomik belirsizliklere rağmen bu yıl 3,3 trilyon dolara ulaşarak rekor kıracak. Bu yatırımların 2,2 trilyon dolarlık kısmı yenilenebilir enerji, nükleer, elektrik şebekeleri, enerji depolama, verimlilik, düşük emisyonlu yakıtlar ve elektrifikasyon gibi temiz enerji teknolojilerine gidecek.

Kalan 1,1 trilyon dolar ise fosil yakıt projeleri için kullanılacak. Böylece temiz enerji yatırımları, toplamın üçte ikisini oluşturarak ilk kez bu seviyeye çıkmış olacak.

Güneş enerjisi yatırımları zirvede

Temiz enerji yatırımları içinde en büyük payı 450 milyar dolarla güneş enerjisi alıyor. Bu kalem, son 5 yılda neredeyse ikiye katlandı. Nükleer enerji yatırımları da yüzde 50 artışla bu yıl 75 milyar dolara çıkacak.

Elektrik şebekelerine yapılacak 400 milyar dolarlık yatırım ise üretim ve elektrifikasyon yatırımlarının gerisinde kalıyor. Bu durum, elektrik güvenliği açısından risk oluşturuyor. IEA, güvenli bir geçiş için 2030’ların başına kadar şebeke yatırımlarının üretim yatırımlarıyla başa baş hale gelmesi gerektiğini vurguluyor. Ancak uzun izin süreçleri ve zayıf tedarik zincirleri bu yatırımları sınırlıyor.

Kömür yatırımları artarken petrol yatırımları düşüyor

Kömür yatırımlarında özellikle Çin ve Hindistan’ın etkisiyle artış gözlemleniyor. Çin geçen yıl 100 gigavatlık yeni kömür santraline başladı ve bu alanda 2015'ten bu yana en yüksek onay seviyesine ulaştı. Bu yıl kömür yatırımlarında yüzde 4’lük artış bekleniyor.

Petrol yatırımlarında ise salgın sonrası ilk kez düşüş öngörülüyor. Yüzde 6’lık bu gerileme, özellikle ABD'deki yatırım azalmalarından kaynaklanıyor.

Çin lider konumunda

Çin, küresel enerji harcamalarında yüzde 33’lük paya ulaşarak dünyanın en büyük enerji yatırımcısı konumunu daha da pekiştirdi. Ülke, güneş, rüzgar, hidroelektrik, nükleer, batarya ve elektrikli araçlar gibi çok geniş bir alanda yatırım yapıyor.

IEA Başkanı Fatih Birol, Çin'in bugün Avrupa Birliği’nin iki katı, ABD ve AB toplamına denk yatırım yaptığını belirterek, enerji güvenliğinin bu yatırımların temel itici gücü olduğunu vurguladı. Birol’a göre, bazı yatırımcılar bekle-gör stratejisi izlese de mevcut projeler üzerinde henüz büyük bir olumsuz etki gözlemlenmiyor.