The American Conservative: Netanyahu barış planını nasıl sabote edebilir?

ABD merkezli yayın organlarından The American Conservative'de Trump'ın Gazze Planı'nın geleceğinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Trump'ın Gazze'deki savaşı sona erdirme planı üzerinde müzakereler devam ederken, planın uygulanmasına dair soru işaretleri de artmaya devam ettiği belirtilen analizde, Netanyahu'nun daha plan kabul edilmeden süreci baltalamaya başladığı belirtildi.

Analizde ayrıca; Netanyahu'nun daha önce iki anlaşmayı bozduğu gibi yeni barış planını da bozmak için adımlar atabileceği ve özellikle koalisyonunun dağılmaması için anlaşmayı sabote edeceği tespiti yapıldı.

İşte The American Conservative'de yayınlanan analiz:

ABD Başkan Donald Trump'ın Gazze'deki savaşı sona erdirme planı üzerinde müzakereler devam ederken, planın uygulanmasına dair soru işaretleri de artmaya devam ediyor.

20 maddelik barış planı, rehinelerin ve tutukluların serbest bırakılmasını, Hamas'ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi'ne yardımların engelsiz bir şekilde ulaştırılmasını, İsrail güçlerinin bölgeden çekilmesini ve Gazze'yi yönetmek için teknokratik ve apolitik bir komite kurulmasını öngörüyor.

Trump, anlaşmanın bin yıllık sorunları çözeceğini ve “ebedi barış” getireceğini belirtiyor ancak büyük bir sorun var.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, anlaşma daha açıklanmadan önce onu baltalamaya başladı.

İlk olarak Axios'tan Barak Ravid'in bildirdiğine göre anlaşma daha Hamas'ın önüne gitmeden önce değişikliklere uğradı.

Barak Ravid;

“Hamas'ın önünde duran anlaşma, Netanyahu'nun müdahalesi nedeniyle ABD ve bir grup Arap ve Müslüman ülkenin daha önce üzerinde anlaştığı anlaşmadan önemli ölçüde farklı. Netanyahu'nun talep ettiği önemli değişiklikler barış sürecine dahil olan Arap yetkilileri öfkelendirdi.”

ifadelerini kullandı.

Değişiklikler, İsrail güçlerinin geri çekilmesi ve Hamas'ın silahsızlandırılması gibi iki hassas konuyla ilgili ve ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Trump'ın damadı Jared Kushner, İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer ve Netanyahu'nun da katıldığı altı saatlik bir toplantıda müzakere edildi.

Ravid, güncellenen önerinin “İsrail'in çekilmesini Hamas'ın silahsızlandırılmasındaki ilerlemeye bağladığını ve İsrail'e bu süreç üzerinde veto hakkı verdiğini” belirtti.

Dahası, öneride öngörülen aşamalı çekilme tamamlansa bile, İsrail güçleri, ‘Gazze yeniden ortaya çıkan terör tehdidinden tamamen güvende olana kadar’ Gazze'deki güvenlik çemberi içinde kalmaya devam edecek. Bu, süresiz olarak kalmak anlamına gelebilir.

Dahası Netanyahu, öneri “Filistinlilerin kendi kaderini tayin etme ve devlet kurma yolunda inandırıcı bir yol” çağrısında bulunmasına rağmen, Filistin devletinin mümkün olmadığını dile getiriyor.

Netanyahu, daha önce de birçok kez ABD öncülüğündeki barış sürecini sabote etmek için nüfuzunu kullandı ve bu durum Beyaz Saray'ı sık sık hayal kırıklığına uğrattı.

Savaş başladığından beri Netanyahu, müzakereleri bozmak ve ilerlemeyi engellemek için defalarca adımlar attı. İsrail, sürekli olarak masaya aşılamayan ve müzakereleri engelleyen talepler getirdi müzakere ekiplerine uzlaşma için yeterli yetki verilmedi.

Buna ek olarak, Netanyahu'nun talimatıyla İsrail, her iki tarafın da onayladığı ve bu yılın başlarında ateşkesin sağlanmasını mümkün kılan anlaşmanın maddelerini ihlal ederek anlaşmanın çökmesine yol açtı.

İşte tüm bu nedenlerle Netanyahu şimdi de benzer adımlar atabilir.

Netanyahu, İsrailli seçmenlerin çoğunluğu ile iktidar koalisyonunun dayandığı aşırı Yahudi üstünlükçü grubu arasında sıkışmış görünüyor. Bu aşırı sağcı bakanlar, herhangi bir barış anlaşmasına karşı çıkıyor ve diplomasiyi sabote etmede ustalıklarını kanıtlıyor.

Ulusal Güvenlik Bakanı Itamer Ben-Gvir'in;

“Geçtiğimiz yıl boyunca, siyasi gücümüz sayesinde bu anlaşmanın uygulanmasını defalarca engellemeyi başardık”

ifadeleri de aslında tam olarak bir itiraf niteliği taşıyor.

Ben-Gvir, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Yerleşim Bakanı Orit Stock ve diğer aşırılıkçı bakanlar yeniden barışa karşı lobi faaliyetleri yürütüyorlar. Ve yine istediklerini elde etmek için gerekli güce sahip olabilirler.

İsrailli Arap siyasetçi Mtanes Shehadeh yaptığı değerlendirmede;

“İsrail hükümeti planı onaylarsa, Smotrich ve Ben-Gvir'in partisi koalisyondan çekilebilir. Bu durum, muhtemelen 2026'nın başında erken seçimlerin yapılmasına da yol açabilir.”

ifadelerini kullandı.

Peki Netanyahu, İsrailli seçmenlerin mi yoksa aşırı uçtaki bakanların mı yanında yer alacak?

İsrailli uzmanlar, Trump'ın barış için yaptığı baskıların Netanyahu'ya savaşı sona erdirip rehinelerin serbest bırakılmasını sağlamak için siyasi bir bahane sunabileceğini, ancak bunun kesin olmadığını belirtiyor.

Trump'ın, İsrail başbakanının yeni anlaşmayı onaylaması için sert bir tavır sergilediği bir ortamda, Netanyahu'nun anlaşmanın uygulanmasını engellemesi halinde ABD'nin İsrail'e verdiği desteği sonlandıracağı tehdidinde bulunduğu bildiriliyor.

Ancak Netanyahu da sert tavırlarıyla tanınıyor ve Trump baskısını sürdürmezse barış sürecini sabote etmenin yollarını bulacaktır.

Trump ve Netanyahu'nun birçok eleştirmeni, Hamas'ın 20 maddelik yeni barış planını kabul edeceği ve Gazze'de üçüncü yılına giren acımasız savaşın yakında sona ereceği konusunda iyimser. Ancak aynı isimler Netanyahu'nun bunun olmasına izin vermeyeceğini de öngörüyor.