The Atlantic: Trump'ın yeni hedefi İran mı olacak?

ABD'nin önde gelen yayın organlarından The Atlantic'de, İran'da gerçekleşen sokak olaylarının ardından, Trump'ın Venezuela'dan sonra yeni hedefininin İran mı olacağına yönelik spekülasyonların değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Venezuela lideri Maduro'nun devrilmesinin, en çok Tahran'ı da sarsan bir gelişme olduğu tespiti yapılan analizde, İran ve Venezuela'nın Anti-Amerikancılık çerçevesinde uzun zamandır süregelen işbirliğine atıfta bulunularak, Trump'ın olası İran müdahalesine dair değerlendirmeler yapıldı.

Analizde ayrıca; İran içerisindeki protestoların geleceğine ve Şah'ın veliahtı olan Pehlevi'nin iktidara gelmesi senaryosuna dair görüşlere yer verildi.

İşte The Atlantic'de yayınlanan analiz:

Venezuela lideri Nicolas Maduro'nun dramatik bir şekilde devrilmesi, çok sayıda başkenti sarstığı gibi Tahran'ı da sarstı.

Zira; Anti-Amerikancılık, İran ve Venezuela'yı yirmi yılı aşkın bir süredir sıkı bir ittifak içinde birleştirmişti ve 2022'de, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Maduro'yu Tahran'da ağırlayarak Venezüella'nın güçlü adamının Amerika'ya karşı “direnişini” ve “anti-Siyonist tutumunu” övmüştü.

Hamaney ayrıca İran'ın herzaman, Venezuela ile dayanışma içerisinde olacağını ilan etmişti.

Ancak 3 Ocak sabahı erken saatlerde Amerikan askerleri Maduro ve eşini yataklarından kaldırdığında, ne Hamaney ne de Moskova ve Pekin'deki müttefikleri ona yardıma koşmadı.

Hamaney, Maduro'nun selefi Hugo Chavez ile kurulan ve Birlik Ekseni olarak adlandırılan ittifakı da kaybetti.

Aslında Hamaney artık arkadaşlarını kaybetmeye alıştı. Bir yıl önce, bölgedeki ana müttefiki olan ve Suriye'nin başında bulunan Beşar Esed'in devrilmesi sırasında da, İsrail'in saldırılarıyla Direniş Ekseni'nin aldığı büyük darbeler sırasında da çaresiz görünüyordu.

Eski bir İranlı yetkili, İran'ın bir sonraki adımda Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını kabul etmek zorunda kalacağını belirtiyor.

İran için yeni bir dönem mi başlayacak?

Bu darbe, İran lideri Hamaney için daha kötü bir zamanda gelemezdi.

Zira Hamaney yönetimi, yeni bir sokak protestoları dalgası ve derinleşen bir ekonomik krizle karşı karşıya.

Diğer yandan; İran'ın İsrail ve Amerika ile 12 gün süren savaşı geçen yıl sonuçsuz sona erdi ve o nedenle yeni saldırıların olasılığı her zaman akıllarda. Hatta ABD başkanı Trump, Caracas'taki operasyonun başarısını geçen yıl İran'a yapılan bombardımanla karşılaştırdı bile.

İran devlet televizyonundaki haberler saatlerce ABD'nin Maduro'nun yakalandığı konusunda yalan söylüyor olabileceğini iddia etti. Bu iddiayı sürdürmek imkansız hale gelince, tanınmış bir eski milletvekili Maduro'nun “ulusal kahraman” olarak iktidara döneceğini ve Amerika'nın “devrimci gençlerinin Trump'ı tarihin çöp tenekesine göndereceğini” haykırdı.

İslam Devrim Muhafızları'nın yeni atanan komutan yardımcısı Ahmed Vahidi ise operasyonun “Amerika'nın çöküşü ve gerilemesinin” işareti olduğunu söyledi.

Karakas'tan gelen haberler, İran rejiminin muhaliflerini cesaretlendirdi. Sosyal medyada birçok İranlı, Venezuelalılara kıskandıklarını ima eden paylaşımlar yaptı ve yapmaya devam ediyor.

Bu tepkilerin altında yatan varsayım, Trump'ın Tahran'da da Caracas'ta yaptığı gibi bir atmayı düşünebileceği ihtimali üzerine şekilleniyor.

Rejim değişikliği hakkındaki söylentiler, ister ABD ve İsrail tarafından ister zayıflamış iktidar yapısına karşı baskı uygulayan protestocular tarafından gerçekleştirilsin, giderek daha yüksek sesle dile getiriliyor ve görünen oki giderek daha kaçınılmaz hale geliyor.

Hatta eski Veliaht Prens Reza Pehlevi, Amerika'daki sürgünden İran'ın geçiş dönemi lideri olduğunu ilan etti ve son günlerde birçok İranlı protestocu ona destek sloganları atmaya başladı.

ABD müdahalesiyle Pehlevi'nin iktidara gelmesi senaryosu gerçek olabilir mi?

Washington'un İran'da da sürgündeki muhalifleri es geçip, uysal bir ismi tercih edeceğini tahmin etmek zor değil.

Pehlevi, İran rejiminin muhalifleri arasında, Venezuela'daki Machado'nun muhalifler üzerinde sahip olduğu etkiye sahip olmayan, bölücü bir figür olarak kabul ediliyor.

Nitekim, Trump'ın Voice of America'nın Farsça servisinin başına atadığı Ali Javanmardi, Trump'ın “muhalefet gruplarının bir konsensüse varamayacağı ve bu nedenle Pehlevi'yi rejime alternatif olarak tanımlanamayacağı sonucuna vardığını” iddia etti.

Javanmardi, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın “alternatifin İran içinde” olduğuna inandığını da ekledi.

Sonuç olarak İran'ın içinde protesto hareketi büyüyor ve halkı tarafından kuşatılmış ve her taraftan yabancı düşmanlarla çevrili olan Hamaney, günlerinin sayılı olduğunu bilmeli.

İran'da Hamaney yönetiminin nasıl ve kim tarafından yıkılacağı ve onun yerini kimin alacağını ise yakın gelecek gösterecek.