Trump Japonya ile güvenlik anlaşmasını eleştirdi

Trump, Oval Ofis'te bir kararname imzaladıktan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada “Japonya ile harika bir ilişkimiz var, ancak Japonya ile ilginç bir anlaşmamız var; biz onları korumak zorundayız, ancak onlar bizi korumak zorunda değil” dedi.

“Ve bu arada, bizimle ekonomik olarak bir servet kazanıyorlar” diye ekleyen Trump, şikayetini bir soruyla dile getirdi: “Aslında bu anlaşmaları kimin yaptığını sordum?”

Trump'ın anlaşmadan duyduğu hoşnutsuzluk Japonya'da, şimdiye kadar doğrudan bir gümrük vergisi hedefi olmaktan kaçınmayı başaran Japonya'dan bir güvenlik ya da ticaret anlaşması koparmaya çalışacağına dair korkuları körükleyecek gibi görünüyor. Ülkenin ABD'ye karşı ticaret fazlası, ABD Başkanı için bir rahatsızlık kaynağı olmaya devam edecek gibi görünüyor.

Bu yorumlar Trump'ın ilk döneminde yaptığı benzer şikâyetleri yansıtıyor. Trump'ın, algılanan dengesizlik nedeniyle anlaşmadan çekilmeyi düşündüğü söyleniyor.

Japonya Kabine Baş Sekreteri Yoshimasa Hayashi Cuma günü düzenlenen olağan basın brifinginde uzun süredir devam eden Japonya-ABD ittifakının önemini vurguladı.

Hayashi, “ABD'nin Japonya-ABD Güvenlik Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek için nükleer kabiliyetleri de dâhil olmak üzere tüm imkânlarını kullanacağına güvenimiz tamdır” dedi.

Hayashi ayrıca Japonya'nın meşru müdafaa kurallarını kolektif meşru müdafaa için uygulanacak şekilde yorumlayan ayrı bir yasaya da değinerek, bu yasanın “Japonya ve ABD'nin Japonya'yı korumak için herhangi bir durumda birbirlerine sorunsuz bir şekilde yardım etmelerini sağladığını” söyledi.

Japonya-ABD güvenlik anlaşması

İlk olarak 1951 yılında imzalanan ve 1960 yılında revize edilen güvenlik anlaşması, ABD'ye, saldırıya uğraması halinde ülkeyi savunacağı sözü karşılığında Japonya'da askeri güç bulundurma hakkı veriyor.

Soğuk Savaş döneminde ABD'nin Asya'daki komünist bloğa karşı bir dayanak noktası oluşturmaya yönelik stratejik çıkarlarının bir parçası olarak imzalanan anlaşma, Çin'in askeri hırsları ve nükleer silahlara sahip bir Kuzey Kore tehdidiyle bölgenin güvenliği giderek daha gergin hale gelirken yürürlükte kalmaya devam etti.

Japonya'daki ABD askerleri

ABD Japonya Kuvvetleri'ne göre Japonya'da halihazırda görev yapan yaklaşık 60,000 asker ile ABD'nin dünyadaki en büyük denizaşırı askeri varlığının da temelini oluşturmaktadır.

Japonya'nın anayasasında, ülkenin dış çatışmalara müdahil olmasını fiilen engelleyen pasifist bir madde var, ancak on yıl önce Başbakan Shinzo Abe, Japon ordusunun Japonya yakınlarında saldırıya uğradıklarında müttefiklerinin savunmasına yardım etmesine izin vermek için kısıtlamaları gevşetti.

Trump'ın yorumları, mevcut Başbakan Shigeru Ishiba'nın da Japonya ile ABD arasındaki askeri ilişkilerde ABD lehine de olsa bir dengesizlik olduğuna dair endişelerini dile getirmesinin ardından geldi. Ishiba, Japon ordusunun eğitim amacıyla ABD'de üslere sahip olması gerektiği fikrini gündeme getirmişti.

Japonya, geçen yıl hükümet bütçesinden 430 milyar Yen (2,9 milyar $) ayırarak topraklarındaki ABD üslerinin bakım masraflarının bir kısmını karşılıyor. Ancak bunun yeterli olup olmadığı geçmişte de tartışma konusu olmuş, Trump'ın Tokyo'ya yıllık katkısını 8 milyar dolara çıkarması için baskı yaptığı bildirilmişti.