Trump Yönetimi, Suudi Arabistan’a F-35 satışına yeşil ışık yakıyor

Konuya ilişkin bilgi veren ve isminin açıklanmasını istemeyen bir ABD’li yetkili, tarafların Salı günü yapılacak ziyaret sırasında hem ekonomik hem de savunma içerikli bir dizi anlaşmayı imzalamayı planladığını aktardı. Bu anlaşmalar arasında sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alımına yönelik düzenlemeler de bulunuyor.

Suudi Arabistan’ın uzun süredir beklediği adım

Suudi Arabistan yıllardır, Lockheed Martin tarafından üretilen ve birim maliyeti yaklaşık 100 milyon dolar olan F-35 savaş uçaklarını satın almak istiyordu. F-35, dünyadaki en gelişmiş beşinci nesil jetlerden biri olarak görülüyor ve hâlihazırda Orta Doğu’da yalnızca İsrail envanterinde bulunuyor.

Trump’ın satışa onay vermeye sıcak bakması, Washington ile Riyad arasında ilişkilerin yeniden derinleştirilmesi ve Suudi Arabistan’ın Abraham Anlaşmaları kapsamında İsrail ile ilişkileri normalleştirmesi yönündeki baskılarla da bağlantılı görülüyor.

İsrail’in tekel endişesi

F-35 satışının önündeki en önemli engellerden biri, İsrail’in bölgedeki F-35 tekelinin kırılması ihtimali. Tel Aviv yönetimi, bu platformun kendisine “kritik askeri üstünlük” sağladığını savunuyor ve satışa mesafeli yaklaşıyor.

Pentagon’un Çin uyarısı

Diğer bir çekince ise teknoloji güvenliği. Pentagon’un hazırladığı bir raporda, Suudi Arabistan’a yapılacak olası F-35 satışının Çin ile Riyad arasındaki savunma işbirliği nedeniyle risk içerebileceği, Pekin’in gelişmiş teknolojiye dolaylı erişim sağlayabileceği ifade edildi. Bu değerlendirme geçtiğimiz günlerde New York Times tarafından kamuoyuna yansıtılmıştı.

Gündemde çok daha fazlası var

Trump ile MBS’nin görüşmesinde F-35 satışının yanı sıra; yapay zekâ çiplerine erişim, nükleer teknoloji transferi, Gazze’nin durumu ve Suudi Arabistan–İsrail ilişkilerinin geleceği gibi kritik başlıkların da ele alınması bekleniyor.