Trump’ın Körfez turu Netanyahu’yu köşeye sıkıştırabilir

• Trump’ın Körfez turuna İsrail’i dahil etmemesi ve Riyad, Doha, Abu Dabi gibi başkentlerde milyarlarca dolarlık anlaşmalara odaklanması dikkat çekti.
• Körfez liderlerinin Trump’tan Gazze savaşının sona ermesini istemesi Netanyahu üzerinde baskıyı artırıyor.
• Trump yönetimi, Netanyahu’ya İran’a yönelik doğrudan saldırı için destek vermedi, İsrail Başbakanı Washington’dan eli boş döndü.
• Trump’ın özel temsilcisi Witkoff, Gazze savaşının sürmesini açıkça eleştirirken, Başkan Trump da ilk kez savaşın sona ermesi gerektiğini ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden seçilmesinin ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ekibi rahat bir nefes almıştı.

Kamala Harris gibi bir başkanın, Gazze sonrası iki devletli çözüm yönünde baskı yapabileceği ve hatta askeri yardımları kesme tehdidinde bulunabileceği endişesi taşınıyordu.

Ancak Trump’ın ikinci döneminde de Netanyahu için işler yolunda gitmiyor. Özellikle Trump’ın bu hafta gerçekleştirdiği üç günlük Körfez turu, İsrail lideri için potansiyel bir diplomatik kabusa dönüşebilir.

İsrail dışlanırken Körfez ülkeleriyle “anlaşma diplomasisi” önde

Trump’ın Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni kapsayan ziyaretinde İsrail’e uğramaması dikkat çekti. Trump 2017’deki ilk başkanlık döneminde yaptığı ziyareti tekrar ederken odak noktası milyarlarca dolarlık ticaret ve yatırım anlaşmaları oldu.

Orta Doğu uzmanı Steven Cook’a göre, Trump dış politikada “ekonomik devletçilik” anlayışıyla hareket ediyor ve Körfez’in büyük fonlarını ABD’ye çekmeyi öncelikli hedef olarak görüyor.

Nitekim, Suudi Arabistan’ın 600 milyar ila 1 trilyon dolar arasında yatırım vaadinde bulunduğu, Katar ve BAE'nin de anlaşmalar imzalamaya hazırlandığı bildiriliyor.

Körfez’den Gazze için baskı: Savaşı bitirin

Ancak Körfez liderlerinin bu büyük yatırımlara karşılık talepleri de var: Gazze savaşının sona erdirilmesi. Suudi Arabistan, İsrail’le ilişkilerin normalleşmesi için iki devletli çözüm yolunda somut adımlar bekliyor. Katar ve BAE de aynı yönde mesajlar veriyor. Netanyahu ise koalisyonun dağılmasını önlemek için savaşı sürdürmekte kararlı.

Netanyahu’nun Trump’tan İran’ın nükleer tesislerine saldırı için destek alma beklentisi de boşa çıktı. ABD tarafı hem böyle bir saldırıya destek vermedi hem de İran destekli Husilerle bir ateşkes anlaşması yaparak İsrail’i hazırlıksız yakaladı.

Üstelik bir Husi füzesi Tel Aviv yakınlarına isabet ettikten hemen sonra bu duyurunun gelmesi, Netanyahu hükümetinde öfkeye yol açtı.

Trump cephesinde değişen hava

Trump’a yakın isimlerden özel temsilci Steve Witkoff, İsrail hükümetini savaşı uzattığı gerekçesiyle kamuoyu önünde eleştirdi. İsrail’de rehinelerin aileleriyle görüşen Witkoff, “Rehineleri evlerine getirmek istiyoruz ama İsrail savaşı bitirmeye yanaşmıyor” dedi.

Bu açıklamaların ardından, Trump da ilk kez açık şekilde Gazze savaşının sona ermesi gerektiğini ifade etti. Bu durum, Netanyahu’nun artık Washington’daki en büyük müttefikiyle bile fikir ayrılığı yaşadığını gösteriyor.

Trump için Gazze ikincil öncelik

Netanyahu’nun stratejisi, savaşın sürmesini iç politik çıkarları için zorunlu görürken, Trump için Gazze ve Ukrayna artık “tali meseleler” olarak görülüyor.

Trump, büyük anlaşmalar, ticaret ve bölgesel denge üzerinden yeni bir dış politika inşa ederken, Netanyahu bunun dışında kalma riskiyle karşı karşıya.