Trump’tan Stalin’e: Dzama’nın sanatı ve güç oyunları

• Serginin küratörlüğünü Alistair Hicks üstlendi.
• Dzama’nın eserlerinde savaş, aile, direniş ve çevresel yıkım gibi evrensel temalar öne çıkıyor.
• Sanatçı, diktatörlük figürlerinden Donald Trump, Stalin ve Putin’i farklı perspektiflerle ele alıyor.
• Sergide resim, çizim, heykel, film ve Raymond Pettibon’la ortak üretimler yer alıyor.

Dzama’nın hayal dünyasından siyasi eleştiriye

Winnipeg doğumlu ve New York’ta yaşayan Dzama, eserlerinde müzik, dans ve popüler kültürden beslenen bir hayal dünyası kuruyor. Ancak bu renkli dünyanın ardında savaşların, kötü yönetimlerin ve çevresel yıkımın sert eleştirileri bulunuyor.

Sanatçı, çocukluğundan beri etkilendiği Inuit koleksiyonlarından, Royal Art Lodge’daki kültürlerarası etkileşimlere ve kendisine ilham veren Marcel Duchamp’a kadar birçok kaynaktan besleniyor. Duchamp’tan miras aldığı satranç metaforunu da strateji, iktidar ve direnişi anlatan bir dil olarak kullanıyor.

Trump, Stalin ve Putin tabloları dikkat çekiyor

Serginin en çarpıcı eserleri arasında Donald Trump’ın Stalin’e sarıldığı tablo öne çıkıyor. Bu sahne, hem sanatçının babasının Stalin rejiminden kaçışına hem de Trump’ın günümüz ABD’sindeki liderliğine göndermeler içeriyor.

Trump’ın cehalet, açgözlülük ve nefretle ilişkilendirildiği eserlerde zincirler, domuz figürü ve Orwell’in Hayvan Çiftliğine yapılan göndermeler bulunuyor. Yine Trump’ın kelepçeli figürasyonunun yer aldığı tabloda “Yüce Beceriksizler” eseriyle sistemin adaletine yöneltilmiş sert bir eleştiri dikkat çekiyor.

Edebiyat, dadaizm ve satranç göndermeleri

Dzama’nın eserlerinde George Orwell’in 1984’üne, Shakespeare’e, hatta Mona Lisa’ya kadar uzanan kültürel göndermeler yer alıyor. Dadaizm etkilerinin hissedildiği eserlerde ironi öğeler ön planda.

Sanatçı, “Aslında hepimiz büyük devlerin birer piyonuyuz” diyerek satranç metaforu üzerinden savaşların ve yönetim sistemlerinin sıradan halk üzerindeki etkisini vurguluyor. Sergideki dört filmden üçü, bir satranç oyunundan şiddete geçişin ne kadar kolay olduğunu izleyiciye gösteriyor.

Dzama’nın sanatında direniş ve umut

Eserlerinde kimi zaman mizah, kimi zaman ciddi öğelerle baskı ve tiranlığa karşı duruş sergileyen Dzama, sanatın direniş biçimi olduğunu hatırlatıyor. Sanatçı, “Dünyayı kötülük yapanlar değil, onları izleyip hiçbir şey yapmayanlar yok edecek” eseriyle izleyiciyi pasif kalmamaya çağırıyor.

Kötü yönetimlere, savaşlara ve adaletsizliklere karşı umudu diri tutan Dzama’nın eserleri, Pera Müzesi’nde sanatseverleri hem düşündürüyor hem de cesur bir sanat diliyle yüzleşmeye davet ediyor.

Dzama’nın hayalci ve mizahi dünyası

Sergideki bazı eserlerde Dzama, tamamen hayal gücüne dayalı, renkli ve mizahi bir evren yaratıyor. Müzik ve dans sahneleri, abartılı figürler ve sihirli bir atmosfer, izleyiciyi gerçeklikten uzaklaştırarak sanatçının özgün hayal dünyasına davet ediyor.

Resimlerinde yer alan fantastik karakterler, hayvanlar ve grotesk figürler, politik bir yorum taşımadan izleyicide merak ve eğlence uyandırıyor. Dzama, bu eserlerinde izleyiciyi hem gülümsetiyor hem de sanatsal yaratıcılığın sınırlarını gösteriyor.

Heykeller ve bazı video eserlerinde de sanatçı, gündelik yaşamdan, oyun ve dans gibi evrensel temalardan besleniyor. Bu yapıtlar, Dzama’nın sadece eleştirel değil, aynı zamanda lirik ve sihirli bir anlatım gücüne sahip olduğunu ortaya koyuyor.