Türkiye geri adım attı, döner tartışması sona erdi

• İstanbul merkezli Uluslararası Döner Federasyonu (UDOFED), dönerin yalnızca "Türk usulü" hazırlanması halinde Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde bu adla satılmasına ilişkin tescil başvurusunu geri çekti.
• Türkiye'nin talebi kabul edilseydi, AB genelinde dönerde dana ve hindi eti kullanılamayacaktı ve işletmeler Türkiye tarafından belirlenen kriterlere uygun üretim yapmak zorunda kalacaktı.
• Türkiye'den gelen bu girişime en sert itiraz Almanya'dan gelmiş; aralarında Federal Gıda ve Tarım Bakanlığı ile Bavyera Başbakanı Markus Söder'in de bulunduğu siyasiler ve sektör örgütleri başvuruya karşı çıkmıştı.

İstanbul merkezli Uluslararası Döner Federasyonu (UDOFED), Avrupa Birliği’nde dönerin yalnızca “Türk usulü” hazırlanması halinde bu adla satılmasına yönelik yaptığı tescil başvurusunu geri çekti. Böylece uzun süredir devam eden tartışma son buldu.

Başvuru resmen geri çekildi

AB Komisyonu Sözcüsü, 23 Eylül 2025 tarihinde UDOFED’in “Döner’in Geleneksel Özel Ürün Garantisi (TSG)” başvurusunu geri çektiğini açıkladı. Bu hamleyle başvuru süreci otomatik olarak sona ermiş oldu. Ancak UDOFED geri çekme gerekçesini açıklamadı.

Almanya’dan sert tepki gelmişti

Başvurunun en sert muhalifi Almanya oldu. Federal Gıda ve Tarım Bakanlığı, Avrupa Türk Döner Üreticileri Derneği ve Almanya Otel ve Restoran Birliği (Dehoga), Türkiye’nin talebine karşı çıktı. Almanya’da döner sektörü güçlü ve geniş bir pazar oluşturuyor. Ayrıca dönerin hazırlanışı ve sunumu Türkiye’den oldukça farklılık gösteriyor.

Döner Almanya’ya ait iddiası

Bavyera Eyalet Başbakanı Markus Söder ve Yeşiller Partisi eski Gıda Bakanı Cem Özdemir, Türkiye’nin başvurusuna karşı çıkan isimler arasındaydı. Özdemir, “Döner Almanya’ya aittir. Burada nasıl hazırlanıp yenileceğine herkes kendi karar verebilmeli” ifadelerini kullandı.

Başvuru kabul edilse ne olacaktı?

Başvurunun kabul edilmesi durumunda, AB genelinde “döner” adıyla satış yapan işletmelerin Türkiye’nin belirlediği tarifeye uygun üretim yapması zorunlu hale gelecekti. Türkiye’nin talebinde, dönerde dana ve hindi eti kullanılmaması gibi koşullar da vardı. Ancak Almanya mevzuatı bu etleri de döner kapsamında kabul ediyor.

Döner sektörünün ekonomik gücü

Avrupa Türk Döner Üreticileri Derneği’ne göre, Avrupa genelinde günlük yaklaşık 400 ton döner üretiliyor ve sektörde 60 bin kişi çalışıyor. Almanya’da döner sektörü yıllık yaklaşık 2,4 milyar euro, Avrupa’da ise 3,5 milyar euro ciroya sahip.

Döner sunumu Almanya’da çok farklı

Almanya’da döner, Türkiye’den farklı olarak lahmacunla sarılarak, cacık veya beyaz peynirle yeniliyor ve çeşitli soslarla servis ediliyor. Ürün, farklı damak tatlarına hitap edecek şekilde sunuluyor.