Türkiye'den Suriye'ye üst düzey ziyaret

• Görüşmelerin ana odağını, 10 Mart 2025'te imzalanan ve Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) devlet kurumlarına entegrasyonu ile terörle mücadeleyi kapsayan mutabakatın uygulanma süreci oluşturuyor.
• Türkiye’nin yeni Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, bu ziyaretle birlikte Şam’a ulaşarak resmen görevine başladı.
• Bu adım, 2012’den bu yana maslahatgüzar düzeyinde yürütülen temsilin yeniden "Büyükelçi" seviyesine çıkması anlamına geliyor.
• İsrail’in Suriye’nin güneyine yönelik artan askeri hareketliliği ve bu durumun bölgesel istikrara etkileri stratejik bir gündem maddesi olarak ele alındı.

Beşar Esed rejiminin devrilmesinin birinci yıl dönümünde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve MİT Başkanı İbrahim Kalın’dan oluşan "güvenlik zirvesi" heyeti, çalışma ziyareti kapsamında Şam’a gitti.

Bu ziyaret, sadece diplomatik bir temas değil, Suriye’nin toprak bütünlüğü ve Türkiye’nin sınır güvenliği için kritik öneme sahip "10 Mart Mutabakatı"nın geleceğini tayin edecek bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Görüşmenin ana gündemi: 10 Mart Mutabakatı

Heyetin Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile yaptığı görüşmenin odak noktasında, Mart 2025'te Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında imzalanan ancak uygulanmasında büyük aksamalar yaşanan 8 maddelik mutabakat yer alıyor.

Anlaşma, SDG'nin ağır silahlarını teslim ederek Suriye ordusuna üç tümen halinde entegre edilmesini öngörüyor.

Ankara, Kandil kökenli komutanların bu süreci sabote etmesinden ve örgütün "devlet içinde devlet" yapısını korumasından rahatsızlığını Şam’a en üst düzeyden iletti.

Mutabakatın tamamen hayata geçirilmesi için öngörülen süre bu ay sonunda (Aralık 2025) doluyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçtiğimiz günlerdeki "Bu düğüm çözülmeli" uyarısı, bugünkü ziyaretin "son ihtar" niteliği taşıyabileceği yorumlarına neden oldu.

Güvenlik ve stratejik başlıklar

Zirvede sadece iç dengeler değil, bölgesel riskler de masaya yatırıldı. İsrail'in Suriye’nin güneyindeki (Kuneytra ve çevresi) askeri hareketliliği ve Şam’a yönelik hava saldırıları, Türkiye ve Suriye tarafından "ortak güvenlik riski" olarak tanımlandı.

Suriye’nin DEAŞ’la Mücadele Uluslararası Koalisyonu’na (DMUK) yeni katılımı kapsamında, örgütün sahadaki otorite boşluklarından yararlanma girişimlerine karşı istihbarat paylaşımı kararlaştırıldı.

Türkiye’deki Suriyelilerin "gönüllü ve onurlu" geri dönüşü için Şam’ın idari kapasitesinin artırılması ve geri dönenlere yönelik "güvenlik garantileri" ele alındı.

Diplomatik Milat: 13 Yıl Sonra Büyükelçi Şam'da

Ziyaretin en somut ve sembolik adımı ise Türkiye’nin yeni Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz’ın heyetle birlikte şehre ulaşması oldu.

2012 yılında kapatılan büyükelçilik, 14 Aralık 2024'te yeniden açılmıştı. Nuh Yılmaz'ın resmen göreve başlamasıyla, Ankara-Şam ilişkileri 13 yıl aradan sonra "maslahatgüzar" seviyesinden tam yetkili "Büyükelçi" seviyesine yükseltilmiş oldu.

Yeniden inşa ve ekonomik iş birliği

Güvenlik meselelerinin ötesinde, Suriye’nin ekonomik olarak ayağa kaldırılması da gündemdeydi:

Enerji Bakanlığı ile Suriye makamları arasında daha önce başlatılan elektrik ve su altyapısı projelerinin hızlandırılması.

Türk Hava Yolları’nın Şam ve Halep seferlerinin başlamasının ardından, ticaret hacminin artırılması için sınır kapılarındaki (Cilvegözü ve Öncüpınar) gümrük kapasitelerinin modernize edilmesi planlanıyor.

“Taviz yok”

Şam’daki toplantılar devam ederken, Türk heyetinin akşam saatlerinde Türkiye’ye dönmesi ve görüşmenin ayrıntılarına dair kapsamlı bir açıklama yapılması bekleniyor. Ankara’nın temel mesajı net: "Suriye’nin birliği ve PKK/YPG’nin tasfiyesi konusunda taviz yok."