Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy'den referandum açıklaması

• Zelenskiy, 20 maddelik barış planını halkın onayına sunmak için referandum düzenleyebileceklerini, sandık için 60 günlük ateşkesin şart olduğunu açıkladı.
• ABD'nin önerdiği "Serbest Ekonomik Bölge" modeli üzerinde görüşmeler sürerken, Ukrayna bu bölgeden askeri çekilme için sıkı güvenlik garantileri talep ediyor.
• Plan, Ukrayna'nın yeniden inşası için dev bir finansal paket ve ordu mevcudunun 800 bin kişiyle sınırlandırılmasını içeriyor.
• ABD heyetinin bugün Putin ile görüşmesi bekleniyor. Ukrayna tarafı yarın çıkacak sonuçlara göre nihai kararını verecek.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, bugün (24 Aralık 2025) yaptığı tarihi açıklamada, Rusya ile savaşı sona erdirmek için ABD ve müttefikleriyle hazırlanan 20 maddelik barış planını kamuoyuna duyurdu.

Zelenskiy, bu kapsamlı planın parlamentoda onaylanabileceğini veya halkın "evet/hayır" oylamasına sunulacağı bir referandum düzenlenebileceğini belirtti.

Referandum için "60 Günlük Ateşkes" şartı

Zelenskiy, halkın hür iradesiyle karar verebilmesi için sandık başına gidilmeden önce sahada mutlak bir sükunetin sağlanması gerektiğini vurguladı:

"Bir referandumun yapılması en az 60 gün hazırlık gerektirir. Bu süreçte gerçek bir ateşkese ihtiyacımız olacak; aksi takdirde referandumu gerçekleştiremeyiz."

Barış Müzakerelerinde Yer Alan 20 Madde

Ukrayna lideri Zelenskiy’nin açıkladığı ve üzerinde çalışılan taslak metindeki 20 madde şu şekilde:

1. Egemenlik: Ukrayna'nın egemenliğinin uluslararası düzeyde yeniden teyit edilmesi.
2. Saldırmazlık Mekanizması: Rusya ile saldırmazlık anlaşması imzalanması ve ateşkes hattının uydu/İHA sistemleriyle izlenmesi.
3. Güvenlik Garantileri: Ukrayna için uluslararası geçerliliği olan, bağlayıcı güvenlik garantileri sağlanması.
4. Ordu Sınırı: Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin barış zamanındaki personel sayısının 800 bin ile sınırlandırılması.
5. NATO Benzeri Koruma: ABD ve Avrupa'nın, Ukrayna'ya NATO'nun 5. maddesine benzer bir koruma sağlaması; saldırı durumunda askeri karşılık ve yaptırım uygulanması.
6. Resmi Taahhüt: Rusya'nın Avrupa ve Ukrayna'ya yönelik saldırmazlık politikasını yasallaştırması.
7. AB Takvimi: Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne katılım tarihinin (örneğin 2027-2028) netleşmesi ve pazara hızlı erişim sağlanması.
8. Yatırım Anlaşması: Doğal gaz altyapısı, madencilik ve kalkınma fonlarını içeren özel bir küresel yatırım paketinin oluşturulması.
9. Yeniden İnşa Fonu: Ukrayna'nın imarı için 800 milyar dolarlık bir fon sağlanması.
10. ABD ile Serbest Ticaret: Amerika Birleşik Devletleri ile serbest ticaret anlaşması sürecinin hızlandırılması.
11. Nükleer Statü: Ukrayna'nın nükleer silahsız statüsünün uluslararası güvence altına alınması.
12. Zaporijya Yönetimi: Zaporijya Nükleer Santrali'nin ABD ve Ukrayna (Rusya'nın katılımı tartışmalı) tarafından ortak yönetimi.
13. Eğitim Reformu: Okullarda farklı kültürlere hoşgörüyü teşvik eden karşılıklı eğitim programlarının uygulanması.
14. Temas Hattı Ateşkesi: Anlaşma tarihinde Donetsk, Lugansk, Zaporijya ve Herson'daki mevcut hatlarda ateşkesin dondurulması.
15. Sınırların Korunması: Bölgesel anlaşmalar sağlandıktan sonra sınırların zorla değiştirilmeyeceğinin taahhüt edilmesi.
16. Ticari Serbestlik: Dinyeper Nehri ve Karadeniz'in ticari faaliyetlere açılması; Kinburn Yarımadası'nın askerden arındırılması.
17. İnsani Takas: Savaş esirlerinin, çocukların ve siyasi tutukluların "herkes için herkes" esasına göre iadesi.
18. Seçim Takvimi: Anlaşmanın imzalanmasının ardından Ukrayna'da ivedilikle demokratik seçimlerin yapılması.
19. Trump Konseyi Garantörlüğü: Anlaşmanın uygulanmasının ABD Başkanı Donald Trump başkanlığındaki bir konsey tarafından denetlenmesi.
20. Tam Ateşkes: Tüm tarafların anlaşmayı kabulüyle birlikte derhal ve tam bir ateşkesin yürürlüğe girmesi.