Uzayda yakıt savaşı: Musk vs. Bezos

• SpaceX ve Blue Origin, uzay araçlarının yörüngede yakıt ikmali yapmasını sağlayacak farklı sistemler geliştiriyor.
• Mikrogravitede sıvı yakıtların depolanması ve taşınması, mühendisler için en büyük teknik zorluk olarak öne çıkıyor.
• SpaceX’in Starship ve Blue Origin’in transporter sistemleri, Ay ve Mars görevleri için kritik öneme sahip.
• Uzmanlar, yörüngede yakıt ikmalinin derin uzay görevlerini mümkün kılacak merkezi teknoloji olduğunu belirtiyor.

Yörüngede yakıt ikmali, derin uzay görevlerinin anahtarı

Yörüngede yakıt ikmali, uzay araçlarının düşük Dünya yörüngesinde yakıt alarak daha uzun mesafelere gitmesini mümkün kılıyor. Bu sayede daha büyük yükler ve ekipler uzaya gönderilebilir ve görev maliyetleri, tekrar kullanılabilir fırlatma araçlarıyla düşürülebilir.

Boeing’in uzayda yakıt ikmali çalışmaları geçmişine sahip Dallas Bienhoff, Wall Street Journal’a “Bunu yapmak zorundayız, aksi takdirde uzaydaki hedeflerimiz sınırlı kalacak” diyor.

Tekniğin merkezi zorluğu: Sıvı yakıtlar

En büyük teknik zorluk, sıvı yakıtların kendisiyle ilgili. SpaceX ve Blue Origin, çok düşük sıcaklıklarda saklanması gereken yakıtları kullanmayı planlıyor. Uzay boşluğunda bu yakıtlar doğal olarak ısınır ve buharlaşır; bu nedenle sorun sadece tanklarda değil, mikrogravitede güvenilir şekilde çalışan soğutma sistemlerinde de yatıyor. Blue Origin CEO’su Dave Limp, buharlaşmayı önleyecek donanım üzerinde önemli ilerleme kaydettiklerini açıkladı.

Yakıtın taşınması da ayrı bir zorluk. Mikrogravitede sıvılar tankta öngörülebilir şekilde yerleşmez. Eta Space CEO’su William Notardonato, “Yakıtın tankta nerede depolandığını bilemezsiniz; propan tankın üst kısmında olabilir” diyor.

SpaceX ve Blue Origin’in farklı stratejileri

SpaceX, Starship aracı içinde sıvı transferi denemeleri yaptı ve bir sonraki adımda iki ayrı uzay aracı arasında yakıt aktarımı planlıyor. NASA Artemis programı için öngörülen modelde, düşük Dünya yörüngesindeki bir Starship deposuna tanker uçuşlarıyla yakıt taşınacak ve Ay’a gidecek iniş aracı burada yakıt ikmali yapacak. Bu tek bir görev için 10 ila 40 uçuş gerektirebilir.

Blue Origin ise farklı bir yaklaşım izliyor. Şirketin “transporter” aracı, New Glenn roketiyle fırlatılacak, Dünya yörüngesinde yakıt alacak ve Ay yörüngesine taşıyacak. Burada başka bir iniş aracına yakıt verilecek ve ekip oradan Ay’a gidecek. NASA, bu yaklaşımı Artemis planlaması kapsamında değerlendiriyor.

Teknoloji geleceğin derin uzay görevleri için kritik

Musk, yörüngede yakıt ikmalini yıllardır hedefliyor. 2017’de Mars’a ulaşmak için yakıtın yörüngede doldurulmasının gerekli olduğunu belirtmişti. Son paylaşımlarında, 2026’da Mars’a insanlı Starship uçuşunun “küçük bir ihtimal” olduğunu belirtti.

Uzmanlar ve şirket yetkilileri, bu teknolojinin insanlı görevleri daha makul maliyetle Dünya ve Ay ötesine taşımada merkezi öneme sahip olduğunu vurguluyor. Bienhoff, “Yörüngede yakıt ikmali olmazsa, insanın derin uzaya yayılması sınırlanır” diyor.