Yağışlara rağmen Türkiye'de kronik kuraklık sürüyor

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, bu sene kış döneminde etkili olan yağışların meteorolojik ve tarımsal kuraklığı giderdiğini ancak hidrolojik, hidrojeolojik ve ekolojik kuraklığın devam ettiğini belirtip, "Kuraklığın tamamen ortadan kalktığını söylemek mümkün değil. 3 ay yağış oldu diye son 3 yılın kuraklığı ortadan kalkmaz. Türkiye'de kronik kuraklık sürüyor" dedi.

Türkiye'nin büyük bölümünde; aralık, ocak ve şubat aylarını kapsayan kış döneminde sağanak etkili oldu. Barajlarda su seviyesi arttı ancak yıllardır süren hidrolojik, hidrojeolojik ve ekolojik kuraklığı gideremedi. Türkiye'de 2019 yılının sonbaharından itibaren kuraklaşma eğilimi olduğunu söyleyen Prof. Dr. Murat Türkeş, 2025 yılının Aralık ayına kadar devam eden sürecin çok sıcak ve kurak geçtiğini ifade etti.

‘Su açığı sürüyor’

Yağış getiren orta enlem cephesel sistemlerinin aralık ayı ortalarından başlayarak Batı Avrupa, Batı Akdeniz yolunu kullanarak Türkiye'de etkili olduğunu aktaran Prof. Dr. Türkeş, "Aralık ayı ortalarından başlayan ve şubat sonuna kadar Türkiye'nin büyük bir bölümünde yağışların normallerin üzerinde olmasını sağlayan bu önemli basınç ve rüzgar sistemi değişikliği, Türkiye'de meteorolojik kuraklığı, kısmen tarımsal kuraklığı giderdi. Ancak 2019'da başlayan, son 2 yılda etkili olan uzun süreli hidrolojik, hidrojeolojik, ekolojik kuraklık hala etkisini sürdürüyor. Uzun süreli eğilim olarak hava sıcaklıklarının normallerinin üzerinde olması, buna bağlı buharlaşmanın yüksek olması nedeniyle ortaya çıkan su açığı sürüyor. Kuraklığın tamamen ortadan kalktığını söylemek mümkün değil. 3 ay yağış oldu diye son 3 yılın kuraklığı ortadan kalkmaz. Türkiye'de kronik kuraklık sürüyor" diye konuştu.

‘Baskın eğilim kuraklık olacak’

Prof. Dr. Türkeş, orta, kötümser ve çok kötümser senaryolarda 2040'larla birlikte yüzyılın sonuna kadar Karadeniz ve Kuzeydoğu Anadolu dışında Türkiye'nin büyük bir bölümünde baskın eğilimin çok yüksek sıcaklıklar, süresiz şiddeti artan sıcak hava dalgaları ve kuraklık olacağını söyledi.

‘Rehavete düşmemek gerekiyor’

Türkiye'nin kuraklığını gidermek açısından lehine olan basınç sistemlerindeki olumlu gelişmenin mart ayının ortaları ile değişeceğini belirten Prof. Dr. Türkeş, "Mart ortalarına kadar Türkiye'de hava sıcaklıkları batı dışında normalleri civarında ve altında olacak. Mart ortası ile birlikte Türkiye'nin büyük bir bölümünü normallerinden daha sıcak ve kurak koşullar bekliyor. Önümüzdeki günlerde 3-4 gün yağış olacak ama mart ortası nisan sonuna kadar Türkiye'nin büyük bir bölümünde yeniden normalleri dolayında ve altında yağış koşulları etkili olması bekleniyor. Bu nedenle 'Kuraklık bitti, her şey düzeldi. Barajlarımız doldu, yaza çok iyi gireceğiz' diyerek bir rehavete düşmemek gerekiyor. Geçmişten gelen kuraklık eğilimini düşündüğümüzde ve önümüzdeki dönemde eğer etkili bahar yağışları olmazsa, artan sıcaklıklarla birlikte buharlaşma ve terlemenin de artması ile su kaynakları hızla azalabilir" dedi.

‘Suyu tasarrufu kullanmak zorundayız’

Prof. Dr. Türkeş, "Su kaynakları ve kuraklık yönetiminde ülkenin fiziki coğrafya, toprak özellikleri, bitki örtüsü ve iklim koşulları dikkate alınmalı. Çünkü bunlar farklılaştıkça kuraklığın ya da nemliliğin etkisi de farklılaşabiliyor. Halen barajlarımızda yeterli su yokmuş gibi suyu etkili, yeterli, verimli, tasarruflu kullanmaya devam etmek zorundayız" diye konuştu.