Yeni yıl her yerde farklı: Takvimler nasıl değişiyor?

• Miladi takvim, dünyanın Güneş etrafında dönüşünü esas alıyor ve 1 Ocak başlangıç kabul ediliyor.
• Hicri, Budist, İbrani, Juche gibi takvimler bazı ülkelerde resmi ya da kültürel hayatta kullanılıyor.
• Yeni yıl kutlamaları takvime göre farklı tarihlerde gerçekleşiyor.
• Takvimler, dini bayramlardan tarımsal hasada kadar birçok toplumsal süreci belirliyor.

Miladi takvim hazreti İsa’nın doğumuna dayanıyor

365 gün 6 saatlik Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşüne göre hazırlanan miladi takvim, Hazreti İsa’nın doğumunu başlangıç kabul ediyor. Gregoryen takvim olarak da bilinen bu sistem, Türkiye dahil birçok ülkede resmi olarak yürürlükte.

Hicri takvim hazreti Muhammed’in hicretiyle başlıyor

İran, Afganistan ve Suudi Arabistan’da kullanılan Hicri takvim, Hazreti Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicreti olan 622 yılını esas alıyor. İran ve Afganistan’da yılın başlangıcı 21 Mart’a, Suudi Arabistan’da ise dini işlemler bu takvime göre belirleniyor.

Etiyopya takvimi miladi takvime göre 7-8 yıl geride

Etiyopya’da kullanılan takvim, İsa’nın doğumunu esas almasına rağmen hesaplamalardaki farklılık nedeniyle miladi takvimden 7-8 yıl geride. Yeni yıl eylül ayında kutlanıyor ve hasat dönemiyle birleşiyor.

Bengal takvimi tarım düzenlemelerine dayanıyor

Bangladeş’te Bengal takvimi, kültürel etkinlikler ve bayramların belirlenmesinde kullanılıyor. 14 Nisan’da kutlanan yeni yıl, Babür İmparatoru Ekber Şah dönemindeki tarım vergisi düzenlemesine dayanıyor.

Budist takvimi Buda’nın ölümünü başlangıç kabul ediyor

Kamboçya, Laos, Sri Lanka ve Tayland’da kullanılan Budist takvimi, miladi takvimden yaklaşık 543 yıl ileride. Dini ve geleneksel bayramların tarihi bu takvime göre belirlenirken, resmi işlemlerde miladi takvimden de faydalanılıyor.

Juche takvimi Kim İl-Sung’un doğumuyla başlıyor

Kuzey Kore’de kullanılan Juche takvimi, devletin kurucu lideri Kim İl-Sung’un 1912’deki doğumunu başlangıç kabul ediyor. Ülkede şu anda 114. yıl yaşanıyor.

Minguo takvimi Çin Cumhuriyeti’nin kuruluşunu esas alıyor

Tayvan’da kullanılan Minguo takvimi, Çin İmparatorluğu’nun sona erdiği 1912 yılını başlangıç kabul ediyor. Hem miladi takvime göre 1 Ocak’ta hem de Çin Yeni Yılı’nda kutlamalar yapılıyor.

Nepal’de Vikram Samvat takvimi resmi olarak yürürlükte

M.Ö. 57’de başlayan Vikram Samvat takvimi, Nepal’de resmi belgelerde ve günlük yaşamda kullanılıyor. Şu anda 2082 yılı yaşanıyor ve nisan ayında yeni yıl kutlanıyor.

Myanmar takvimi Budist kültürle birleşiyor

Myanmar’da idari işlemler miladi takvimle yürütülse de dini ve kültürel yaşam Myanmar takvimiyle şekilleniyor. 13-16 Nisan tarihlerinde Budist tapınaklarında yeni yıl kutlamaları yapılıyor.

Takvimler kültürel kimliklerin bir parçası

Dünya genelinde kullanılan farklı takvimler, sadece zamanı ölçme aracı değil, aynı zamanda milletlerin inançlarının, tarihinin ve kültürel kimliklerinin bir yansıması olarak varlığını sürdürüyor. Bu takvimler sayesinde toplumlar geçmişlerini yaşatırken, gelecek nesillere de kültürel miraslarını aktarıyor.