Çin ve ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş ücretlerine karşı çıkma konusunda anlaştı

• ABD ve Çin, Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücreti uygulanmasına karşı ortak görüş bildirdi.
• ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin konuyu Nisan ayında görüştüğü açıklandı.
• İran’ın boğazdan geçişler için ücret talep etme girişimi enerji piyasalarında yeni gerilim endişesi yarattı.

ABD ile Çin arasında son yıllarda nadir görülen diplomatik yakınlaşmalardan biri, Hürmüz Boğazı krizinde ortaya çıktı. ABD Dışişleri Bakanlığı, iki ülkenin uluslararası su yollarında geçişlerin serbest olması gerektiği konusunda uzlaştığını duyurdu. Açıklama, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemiler için ücret talep etme planlarının ardından geldi.

Washington ve Pekin’den ortak tutum

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi arasında Nisan ayında yapılan telefon görüşmesinde tarafların, “uluslararası su yollarında hiçbir ülke ya da yapının geçiş ücreti dayatamaması gerektiği” konusunda fikir birliğine vardığını söyledi.

Çin’in Washington Büyükelçiliği de yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının normale dönmesi gerektiğini belirterek uluslararası iş birliği çağrısında bulundu.

İran’ın talepleri gerilimi tırmandırdı

İran’ın, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret talep etme isteği son haftalarda küresel enerji piyasalarında yeni bir kriz korkusu yaratmıştı. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının yaklaşık beşte biri bu stratejik boğazdan geçiyor.

ABD yönetimi daha önce İran’ın uygulamaları nedeniyle bölgede deniz ablukası seçeneklerini değerlendirmiş, hatta belirli bir ortak ücret mekanizması fikri de gündeme gelmişti. Ancak gelen uluslararası tepkilerin ardından bu planlardan geri adım atıldığı belirtildi.

BM’de yeni diplomatik mücadele

Washington yönetimi, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki faaliyetlerini durdurmasına yönelik yeni bir Birleşmiş Milletler karar tasarısı üzerinde çalışıyor. Ancak Çin ve Rusya’nın tasarıya veto uygulayabileceği değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında yapılması planlanan görüşmede de Hürmüz Boğazı ve İran krizinin ana gündem maddelerinden biri olması bekleniyor