İran Avrupa ile yakınlaşma arayışında

• İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Avrupa ülkelerine nükleer ve Hürmüz tekliflerini anlattı.
• İslamabad’daki görüşmeler sonuçsuz kalsa da Tahran sürecin bitmediğini savunuyor.
• İran, Avrupa’yı ABD’ye karşı bir kaldıraç olarak yeniden konumlandırıyor.
• Hürmüz Boğazı üzerinden yeni geçiş ücretleri ve stratejik baskı araçları gündemde.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılan ve sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından diplomatik temaslarını hızlandırdı.

Arakçi; Fransa, Almanya, Suudi Arabistan, Umman ve Katar dışişleri bakanlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirerek İran’ın müzakere sürecinde sunduğu teklifleri detaylandırdı.

Bu tekliflerin, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokları ve Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimini kapsadığı belirtildi.

Transatlantik ayrışmadan yararlanma hedefi

İran uzun süredir Avrupa’yı ABD’nin çizgisinde hareket eden aktörler olarak görüyordu. Ancak son dönemde ABD ile Avrupa arasında derinleşen görüş ayrılıkları, Tahran’ın stratejisinde değişikliğe yol açtı.

İran, Avrupa’yı Washington’a karşı bir baskı unsuru olarak kullanmayı ve özellikle ekonomik baskı altındaki Avrupa ülkelerini kendi pozisyonuna yaklaştırmayı amaçlıyor.

Hürmüz Boğazı kritik pazarlık konusu

İran’ın gündemindeki en önemli başlıklardan biri Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol ve olası yeni düzenlemeler.

Tahran’da parlamentoya sunulan bir yasa tasarısında, yalnızca petrol tankerleri değil tüm ticari gemilerden geçiş ücreti alınması öngörülüyor. Ödemelerin yaptırımlardan kaçınmak amacıyla kripto para ile yapılması seçeneği de değerlendiriliyor.

Küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 11’i ve deniz yoluyla taşınan petrolün üçte biri bu boğazdan geçiyor.

Avrupa’nın deniz gücü planı

Avrupa ülkeleri ise çatışma sonrası dönemde Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla savunma odaklı bir deniz gücü oluşturmayı değerlendiriyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu kapsamda müttefiklerle yeni bir toplantı planladıklarını açıkladı.

Ancak bu planın hayata geçirilmesi için İran ile de müzakere edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Gerilim ve belirsizlik sürüyor

İran, özellikle mayın temizleme faaliyetlerinin ABD’nin politikalarına destek anlamına gelebileceğini savunarak Avrupa ülkelerini bu tür adımlardan kaçınmaya çağırıyor.

Öte yandan Avrupa tarafında da, ABD ile ilişkiler, enerji güvenliği ve bölgesel istikrar arasında denge kurma çabası dikkat çekiyor.

Tüm bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı ve İran nükleer dosyasının önümüzdeki dönemde küresel siyasetin en kritik başlıklarından biri olmaya devam edeceğini gösteriyor.