İrlanda’daki bir rafinerinin Rusya'ya sevkiyat yaptığı iddia edildi

• İrlanda’daki Aughinish Alumina rafinerisinden Rusya’ya alümina sevkiyatları 2022’den bu yana arttı.
• Tesis, Rus alüminyum devi Rusal’a ait.
• Veriler, alüminanın Rusya’daki tesisler üzerinden savunma sanayisine ulaşabileceğini gösteriyor.
• Ticaretin AB yaptırımlarını ihlal etmediği ancak denetim açıklarına işaret ettiği belirtiliyor.

Sızdırılan kayıtlar ve açık kaynak veriler, İrlanda’nın batısındaki Aughinish Alumina rafinerisinden Rusya’ya yapılan alümina sevkiyatlarının, 2022’de Ukrayna savaşının başlamasından bu yana önemli ölçüde arttığını ortaya koydu.

Ekonomik Karmaşıklık Gözlemevi verilerine göre İrlanda’nın Rusya’ya alümina ihracatı 2022’de 243 milyon dolarken, 2024’te yüzde 55 artışla 376 milyon dolara yükseldi.

Zincirin sonu silah üretimine uzanıyor iddiası

Analizlere göre İrlanda’dan gönderilen alümina, Rusya’daki eritme tesislerinde alüminyuma dönüştürülüyor ve ardından ticari aracılar üzerinden savunma sanayisine tedarik ediliyor.

Sızdırılan belgeler, bu alüminyumun füze, patlayıcı ve bombardıman uçağı üretiminde kullanılan şirketlere kadar ulaştığını öne sürüyor.

Yaptırımların sınırları tartışılıyor

Mevcut ticaretin Avrupa Birliği yaptırımlarını ihlal etmediği belirtilirken, uzmanlar çok katmanlı ve uluslararası tedarik zincirlerinin yaptırımların etkinliğini sınırladığını vurguluyor.

Savunma tedarik zincirleri uzmanları, hammaddelerin nihai kullanımının izlenmesinin pratikte oldukça zor olduğuna dikkat çekiyor.

Hükümet ve şirketten savunma

İrlanda hükümeti daha önce tesisin “Rus savaş makinesiyle bağlantılı olmadığını” açıklamıştı ancak yeni veriler bu değerlendirmeyi yeniden tartışmaya açtı.

Aughinish yetkilileri ise tüm faaliyetlerin AB yasaları ve yaptırımlara uygun şekilde yürütüldüğünü ve tedarik zinciri boyunca denetim mekanizmalarının uygulandığını savundu.

Rusya ile ticaret sürüyor

Rusal’ın İrlanda ve Rusya’daki tesisleri arasındaki sevkiyatların yasal olduğu belirtiliyor. Alümina, AB yaptırımları kapsamında yer almıyor.

Şirketin hisselerinin bir kısmı yaptırım altındaki Rus iş insanı Oleg Deripaska ile bağlantılı olsa da, Rusal daha önce ABD yaptırımlarından çıkarılmış ve AB tarafından da doğrudan yaptırıma tabi tutulmamıştı.

Tartışma büyüyebilir

Uzmanlar, bu tür ticaretin hukuken mümkün olsa da etik ve siyasi açıdan tartışma yaratmaya devam edeceğini belirtiyor.

İrlanda hükümeti ise Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline karşı desteğinin sürdüğünü ve yürürlükteki tüm yaptırımların uygulanacağını vurguluyor.