11. Yargı Paketi kabul edildi! Kadın ve çocuk suçları kapsam dışı

• Ak Parti milletvekillerinin önergesiyle, Kovid-19 düzenlemesine ilişkin 27. maddede tahliye kapsamı daraltıldı.
• Buna göre terör, kadın ve çocuklara yönelik kasten öldürme, cinsel saldırı ve çocuğa istismar suçluları, erken denetimli serbestlik ve açık ceza infaz kurumuna erken geçiş imkanından yararlanamayacak.
• Düzenleme, terör ve örgüt suçları hariç olmak üzere, 31 Temmuz 2023 öncesinde suç işleyen hükümlülerin 3 yıl daha erken denetimli serbestlikten yararlanmasını ve 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna geçmesini öngörüyor.

Kamuoyunda "11. Yargı Paketi" olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda bazı kritik değişikliklerle kabul edildi. Teklif, özellikle Kovid-19 düzenlemesindeki erken tahliye kapsamını daraltırken, bilişim suçları, icra ve iflas ile avukatlık disiplin cezaları alanlarında önemli düzenlemeler getiriyor.

Tahliye Kapsamı Daraltıldı: AK Partili milletvekillerinin önergesiyle, Kovid düzenlemesine ilişkin 27. maddede tahliye kapsamı daraltılarak terör, kadın ve çocuklara yönelik kasten öldürme, cinsel saldırı ve çocuğa istismar suçluları bu düzenlemenin dışında tutuldu.

İcra ve İflas Kanunu'nda Sıkılaştırma: Nispi harç ve teminat yatırma yükümlülüğünü yerine getirmeyenlerin ihalenin feshi talebi, dosya üzerinden ve kesin olarak reddedilecek; ayrıca aciz/iflas hallerinden önceki 1 yıl içinde yapılan bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar iptale tabi olacak.

Bilişim Suçlarında Hesap Askıya Alma ve Para Cezası: Bilişim suçlarından elde edilen menfaatin bulunduğu hesapların, mali kurumlarca 48 saate kadar askıya alınabilmesi sağlanacak; istenen bilgi ve belgeyi süresinde göndermeyen banka ve diğer mali kurumlara 50 bin liradan 300 bin liraya kadar idari para cezası verilebilecek.

Avukatlara Yönelik Disiplin Cezaları Yeniden Düzenlendi: Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda avukatlara verilecek disiplin cezaları "uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma" olarak belirlendi ve tekerrür halinde ağırlaştırılmış cezalar getirildi.

Erken tahliye 3 yıl uzatıldı

Kamuoyunda "Kovid-19 düzenlemesi" olarak bilinen, hükümlülerin kapalı cezaevinden açık cezaevine ve denetimli serbestliğe daha erken ayrılmasını öngören düzenlemenin kapsamı genişletildi. Bu düzenlemeye 31 Temmuz 2023 öncesinde suç işleyenler de dahil edilecek. Hükümlüler, açık cezaevine ayrılmalarına 3 yıl veya daha az süre kalmışsa, bu şartların oluştuğu tarih itibarıyla ayrılabilecek ve denetimli serbestlikten 3 yıl erken yararlandırılabilecek.

Ancak bu erken ayrılma düzenlemesi; terör ve örgütlü suçlar, alt soy ve üst soya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadına, çocuklara, beden veya ruh bakımından kendisini savunmayacak kişiye yönelik kasten öldürme, cinsel saldırı ile çocuğun cinsel istismarı suçları hariç tutularak kapsam daraltıldı. Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden, toplam hapis cezası 10 yıldan az ise 1 ayını, 10 yıl ve daha fazla ise 3 ayını bu kurumlarda geçirmiş olma şartı aranacak.

İcra ve İflas Kanunu'nda bağışlamaların iptali kolaylaşıyor

Teklifle İcra ve İflas Kanunu'nda önemli değişiklikler yapıldı. Nispi harç ve teminat yatırma yükümlülüğünü yerine getirmeyenlerin, ihalenin feshi talebi mahkemece dosya üzerinden ve kesin olarak reddedilecek. Harç veya teminat eksik yatırılırsa, mahkeme iki haftalık kesin süre içinde ikmal edilmesini isteyecek ve bu süreye uyulmazsa talep derhal reddedilecek.

Anayasa Mahkemesi iptal kararı doğrultusunda yapılan düzenlemeye göre, alışılmış hediyeler dışında, geçici veya kesin aciz belgesinin ya da haciz tutanağının düzenlendiği yahut iflasın açıldığı tarihten önceki 1 yıl içinde yapılan bütün bağışlamaların ve ivazsız tasarrufların iptale tabi olduğu hüküm altına alındı.

Alt soy ve üst soy, üçüncü derece dahil kan hısımları, eş ve üçüncü derece dahil kayın hısımları, evlat edinenle evlatlık, ortak konutta yaşayan kişiler arasında yapılan tasarruflar, gerçek değere uygun olarak ivazlı olduğu ispatlanmadıkça bağışlama sayılacak.

Avukatlara verilecek disiplin cezaları yeniden belirlendi

Avukatlık Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda avukatlara verilecek disiplin cezaları yeniden düzenlendi. Cezalar "uyarma", "kınama", "para cezası", "işten çıkarma" ve "meslekten çıkarma" olarak belirlendi.

Hakkında herhangi bir disiplin cezası verilen avukatın, cezanın kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde yeni bir fiil işlemesi halinde öngörülen cezanın bir derece ağırı uygulanacak.

Bir defa işten çıkarma cezası alan avukat, bu cezanın kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde en az kınama cezasını gerektiren bir fiil işlerse meslekten çıkarılacak.

Disiplin kuruluna başvuran avukatlar, uyarma, kınama, para ve işten çıkarma cezalarının uygulanmasından itibaren 5 yıl geçtikten sonra bu cezaların sicillerinden silinmesini isteyebilecek (tekerrür uygulanan işten çıkarma cezaları hariç).

Hakaret suçu ön ödeme kapsamına alınıyor

Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Akıl hastalığı" hükmünde yapılan değişiklikle, cezai sorumluluğu kabul edilen kısmi akıl hastaları hakkında hem verilen cezanın infazı hem de akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanması amaçlanıyor. Bu kişiler hakkında ayrıca güvenlik tedbirine hükmolunacak ve sağlık kurumunda geçirecekleri süre, suçun ağırlığına göre 6 aydan bir yıla kadar belirlenecek.

Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen "hakaret" suçu "ön ödeme" hükmünün kapsamına alınıyor. Böylece sosyal medya üzerinden kolayca işlenebilen bu suçla etkin mücadele edilmesi amaçlanıyor. Ancak, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçu bu hükümlerin dışında tutulacak ve genel hükümlere göre kamu davası açılabilecek.

Taksirle yaralama ve örgüt kurma cezaları artırıldı

Kanun teklifiyle taksirle yaralamaya ilişkin hapis cezalarının alt ve üst sınırları yükseltiliyor:

• Basit taksirle yaralamada hapis cezasının alt sınırı 3 aydan 4 aya, üst sınırı ise 1 yıldan 2 yıla çıkarılacak.
• Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde cezanın alt sınırı 6 aydan 9 aya, üst sınırı ise 3 yıldan 5 yıla yükseltilecek.

"Suç işlemek amacıyla örgüt kurma" suçuna yönelik hapis cezalarının alt ve üst sınırları da artırılıyor. Buna göre, örgüt kuranlar veya yönetenler için hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan 5 yıla, üst sınırı 8 yıldan 10 yıla çıkarılacak. Örgüt üyelerine verilecek hapis cezasının üst sınırı 4 yıldan 5 yıla yükseltilirken, örgütün silahlı olması halinde ceza artışı "yarısı oranında" olacak. Ayrıca, örgüt faaliyeti çerçevesinde çocukların araç olarak kullanılması halinde örgüt yöneticilerine verilecek ceza, yarısından bir katına kadar artırılacak.

Kurusıkı silahlar suç kapsamına alındı

"Güveni kötüye kullanma" suçunun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması "nitelikli hal" kabul edilerek, bu durumda verilecek ceza bir kat artırılacak. Bu nitelikli hal, uzlaştırma kapsamı dışında tutuluyor.

Kamuoyunda "kurusıkı" olarak tabir edilen ses ve gaz fişeği atabilen silahlar, "Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması" suçu kapsamına alınıyor. Bu silahla ateş eden veya patlayıcı madde kullanan kişiye verilecek hapis cezasının alt sınırı 6 aydan 1 yıla, üst sınırı 3 yıldan 5 yıla yükseltilecek. Suçun ses ve gaz fişeği atabilen silahla ateş edilerek işlenmesi halinde 6 aydan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak. Suçun toplu yerlerde işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılacak.

Ulaşım araçlarının hareketini engellemek cezaya tabi

Teklifle, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulmasının yanı sıra artık ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi de cezaya tabi olacak.

Hukuka aykırı bir davranışla kara ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Aracı gitmekte olduğu yerden başka yere götüren kişi ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası alacak.

Suçun konusunun deniz veya demiryolu ulaşım aracı olması halinde 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezasına hükmolunacak.

Hava ulaşım aracının hareketini engelleyen kişiye 5 yıldan 10 yıla kadar, aracı gitmekte olduğu yerden başka yere götüren kişiye ise 7 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilecek.

48 saat askıya alma yetkisi ve para cezası

Ceza Muhakemesi Kanunu'na eklenen hükümle, bilişim suçları (nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık, banka/kredi kartlarının kötüye kullanılması) işlendiği hususunda makul şüphe bulunması halinde, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesapların 48 saate kadar askıya alınmasına ilgili mali kurum tarafından karar verilebilecek.

Askıya alma işlemi derhal cumhuriyet başsavcılığına bildirilecek. Cumhuriyet savcısı, askıya alma süresi içinde yazılı emriyle, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise hakim kararı olmaksızın suça konu menfaate el koyma işlemi yapabilecek. Hakim kararı olmaksızın yapılan el koyma işlemi 24 saat içinde hakimin onayına sunulacak, aksi halde el koyma kendiliğinden kalkacak.

Yürütülen soruşturma veya kovuşturma kapsamında savcı, hakim veya mahkeme tarafından istenilen bilgi veya belgenin 10 gün içinde gönderilmesi zorunlu olacak. İstenilen bilgi veya belgenin gönderilmemesi ya da eksik gönderilmesi halinde cumhuriyet savcısı tarafından ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına 50 bin liradan 300 bin liraya kadar idari para cezası verilecek.

İnternet yayınlarında içerik çıkarma kararları 4 saat içinde uygulanacak

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da yapılan düzenlemeyle, yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişiler sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

• İhlalin ilk bakışta anlaşılabildiği hallerde hakim, 24 saat içinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verecek.
• Karar, Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek ve bildirim üzerine kararın gereği derhal ve en geç 4 saat içinde yerine getirilecek.
• İnternet sitesindeki yayının tümüne yönelik erişimin engellenmesine ancak URL ile engelleme yönteminin ihlali önleyemeyeceği kanaati oluşursa veya içeriğin çıkarma kararı yerine getirilmemişse, gerekçesi belirtilerek karar verilebilecek.
• Kararların gereğini yerine getirmeyen erişim sağlayıcılar ile ilgili içerik ve yer sağlayıcının sorumluları, 1000 günden 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
• Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı tarafından kararın gereği 24 saat içinde yerine getirilmezse, hakimliğe başvuru üzerine internet trafiği bant genişliği önce yüzde 50, devam etmesi halinde ise yüzde 90 oranına kadar daraltılabilecek.

Elektronik haberleşmede biyometrik kimlik teyidi ve hat sınırlaması

Elektronik Haberleşme Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, abonelik kaydı yapılırken elektronik kimlik doğrulama kabiliyetini haiz olmayan kimlik belgeleriyle kayıt yapılamayacak. Abonelik kaydı için kişinin kimliği, kimlik belgesi ve yüz veya parmak izi özetine ilişkin biyometrik veriler ya da kimliği doğrulayıcı şifre vasıtasıyla teyit edilecek.

Yabancı uyruklu kişilerin kimliği, yüz veya parmak izine ilişkin biyometrik verilerle Göç İdaresi Başkanlığı üzerinden teyit edilecek. İşletmeciler, 3 ayda bir tüm abonelerin ölüm veya tüzel kişiliğin sona ermesi gibi hallerle aktifliğinin sona erip ermediğini teyit edecek ve teyit edemediği hatların bağlantısını kesecek. Gerçek veya tüzel bir kişi adına açılabilecek hat sayısına ilişkin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından belirlenen sınırdan fazla abonelik kaydı yapılamayacak.

• Abonelik kayıtlarını güncellemek için ilgili işletmeciye başvurmayan veya kimliği teyit edilemeyen yabancı uyruklu gerçek kişilere ait mobil haberleşme hatlarının elektronik haberleşme şebekesiyle bağlantısı, verilen başvuru süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde kesilecek.
• Yükümlülükleri yerine getirmeyen mobil haberleşme hizmeti sunan işletmecilere, her bir mobil hat aboneliği başına BTK tarafından 20 bin lira idari para cezası verilecek.
• İşletmeci, haksız ücret tahsil ettiğinin tespiti halinde, bu tutarları tahsilat tarihinden iade edildiği tarihe kadar hesaplanacak tutarla birlikte tüketicilere iade etmekle zorunda kalacak.
• Nitelikli hırsızlık, dolandırıcılık, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında kullanıldığı tespit edilen mobil haberleşme hattının bağlantısı, hakim kararı veya cumhuriyet savcısının yazılı emri üzerine kesilecek. Karara rağmen hattın kesilmemesi halinde işletmeciye 50 bin liradan 300 bin liraya kadar idari para cezası verilecek.