- Mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki yoksulluk nafakasının ömür boyu devam etmesini sağlayan hükmü Anayasa'ya aykırı buldu.
- AYM, hukuki bir boşluğun doğmasını engellemek amacıyla iptal kararının yürürlüğe girişini 9 ay süreyle erteledi.
- Yürürlük tarihine kadar kesinleşmiş nafaka kararları otomatik olarak ortadan kalkmayacak ve ödemeler şimdilik aynen devam edecek.
- Alınan bu tarihi iptal kararı, boşanma sonrasında çocuklar için ödenen iştirak nafakasını hiçbir şekilde kapsamıyor.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ve boşanma sonrası eş için "süresiz" nafaka talep edilmesine imkan tanıyan düzenlemeyi iptal etti. Kamuoyunda büyük yankı uyandıran bu karar, nafakanın tamamen kaldırıldığı anlamına gelmezken, yasal boşluk oluşmaması için yeni sistemin yürürlüğe giriş tarihi ertelendi.
İptal kararı yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor
Hukukçular, AYM'nin verdiği kararın kamuoyunda yanlış anlaşıldığını, nafaka kurumunun tamamen kaldırılmadığını önemle vurguluyor. Boşanma işlemlerinin ardından yoksulluğa düşecek olan eş lehine mahkemece nafaka bağlanması uygulaması gelecekte de sürecek.
Buradaki temel değişiklik, bağlanan nafakanın ucu açık bir şekilde ömür boyu sürmesine olanak tanıyan yasal dayanağın ortadan kalkmasıdır. İptal edilen hüküm, yalnızca nafaka ödemelerinin sınırlandırılmadan süresiz olarak devam etmesi kısmını kapsıyor.
Meclis dokuz ay içinde yeni nafaka modelini belirleyecek
Anayasa Mahkemesi'nin tanıdığı 9 aylık erteleme süresi içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yeni bir yasal düzenleme hazırlaması gerekiyor. Meclis kulislerinde yeni sistem için şimdiden çok konuşulan alternatif modeller üzerinde tartışılmaya başlandı.
Yeni dönemde hayata geçirilmesi planlanan modeller arasında belirli süreli nafaka uygulaması, çiftlerin evlilik süresine göre belirlenecek kademeli nafaka sistemi ya da tarafların mali durumlarına göre süre tayin edilmesi gibi formüller üzerinde duruluyor.
Mevcut düzende hiçbir şey değişmedi ve eski kurallar geçerli
İptal kararına rağmen mevcut düzende hukuki olarak henüz hiçbir şey değişmedi. Medeni Kanun'un 175. maddesi hâlâ yürürlükte bulunuyor ve aile mahkemeleri yoksulluk nafakasına hükmetmeye devam ediyor.
Halen görülmekte olan ve devam eden boşanma davaları da aynı şekilde eski düzende ilerlemeyi sürdürüyor. Alınan karar neticesinde mevcut nafaka alacakları kendiliğinden sona ermediği için yasal süreç aynen işliyor.
Ödemeyi kesen nafaka borçluları hukuki zarara uğrayabilir
Halihazırda mahkeme kararıyla nafaka alan kişilerin ödemeleri, iptal kararı yürürlüğe girene kadar kendiliğinden ya da otomatik olarak kesintiye uğramayacak. Kararın resmen yürürlüğe gireceği güne kadar mevcut dosyalar üzerindeki nakdi ödemelerin yapılmasına devam edilecek.
Nafaka borcu olan kişilerin, "Artık süresiz nafaka kalktı, ödemiyorum" düşüncesiyle hareket etmesi hukuki olarak ciddi zarara uğramalarına yol açabilir. Mevcut nafaka dosyalarının gelecekteki akıbeti, hem AYM'nin açıklayacağı gerekçeli karara hem de TBMM'nin çıkaracağı yeni kanunun maddelerine göre kesinlik kazanacak.
