18.İstanbul Bienali’nde beklenmedik final: Kuratör istifa etti

• 2025-2027 yıllarını kapsayan üç yıllık yenilikçi bir model olarak kurgulanan 18. İstanbul Bienali, küratör Christine Tohmé’nin istifasıyla planlanandan önce sona erdi.
• Geçmişte yaşanan liyakat ve seçim tartışmalarının ardından, Tohmé’nin kişisel sebeplerle görevi bırakması projenin 2026 ve 2027 ayaklarını tamamen iptal ettirdi.
• "Üç Ayaklı Kedi" başlığıyla Eylül-Kasım 2025 döneminde düzenlenen sergiler, 600 binden fazla kişiyi ağırlayarak bienalin tek ve final aşaması olarak kayıtlara geçti.
• İKSV, yaşanan sarsıntıların ardından vakit kaybetmeden 2027’de yapılacak 19. İstanbul Bienali için yeni bir danışma kuruluyla hazırlık sürecini başlattı.

Yenilikçi modelin hazin sonu: üç yıllık plan iptal oldu

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen 18. İstanbul Bienali, küratör Christine Tohmé’nin görevinden ayrılması üzerine, 2025 sonbaharında gerçekleşen ilk sergisiyle resmen tamamlanmış sayılacak.

Lübnanlı küratör Christine Tohmé’nin orijinal planı, bienali geleneksel iki aylık sınırların dışına çıkarıp üç yıla yaymaktı. 2025’te başlayan sergi serisini, 2026’da geniş kapsamlı bir akademi programı ve 2027’de final bir sergi izleyecekti.

Ancak Tohmé’nin ayrılığıyla bu yenilikçi yapı çöktü ve İKSV, 20 Eylül – 23 Kasım 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen süreci bienalin nihai sonu olarak ilan etti.

Seçim tartışmalarından istifalara uzanan süreç

Aslında bu erken final kararı, bienalin hazırlık aşamasından bu yana süregelen bir dizi idari ve sanatsal krizin son halkası olarak görülüyor.

Hatırlanacağı üzere, 18. Bienal’in küratör seçimi sürecinde büyük bir liyakat tartışması patlak vermişti. Danışma Kurulu’nun oy birliğiyle önerdiği küratör Defne Ayas yerine, İKSV yönetiminin o dönem kurul üyesi olan Iwona Blazwick’i ataması sanat dünyasında büyük tepkiyle karşılanmıştı.

Bu karar üzerine Danışma Kurulu üyeleri istifa etmiş, 15 yıldır direktörlük yapan Bige Örer görevini bırakmış ve kurumun yönetim şeffaflığı sert bir şekilde sorgulanmıştı.

Bu gergin atmosferin ardından görevi devralan Christine Tohmé'nin de projeyi tamamlayamadan ayrılması, bienalin kurumsal yapısındaki sarsıntıyı derinleştirdi.

Gözler 2027'de: 19.bienal için yeni umutlar

Yaşanan bu idari ve sanatsal sarsıntıların ardından İKSV, kurumun prestijini yeniden tesis etmek amacıyla 2027’de düzenlenecek 19. İstanbul Bienali için hazırlıklara şimdiden başladı.

Yeni bienalin çerçevesini belirlemek üzere Ahu Antmen, Lydia Gatundu Galavu, Gözde İlkin, Renan Laru-an ve Sally Tallant’tan oluşan yeni bir danışma kurulu kuruldu. Vakıf, yeni küratörün 2026 yılında duyurulacağını açıklayarak sanat dünyasına istikrar mesajı vermeye çalışıyor.

18. Edisyonun "Üç Ayaklı Kedi" sergisi her ne kadar 600 binin üzerinde izleyiciyle büyük bir ilgi görse de, yarım kalan bu yapı İstanbul Bienali tarihine "en fırtınalı edisyon" olarak geçecek.