AB ile İsrail arasındaki ortaklık anlaşması askıya alınabilir

• Antonio Costa, İsrail’in Gazze’de insan haklarını sistematik olarak ihlal ettiğini ve bunun AB ile Ortaklık Anlaşması'nın 2. maddesine aykırı olduğunu söyledi.
• İsrail’den ateşkes, insani yardıma izin ve yasa dışı yerleşimleri durdurma çağrısı yapıldı.
• AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, yeni savunma borçlanma mekanizması SAFE’e değindi ve AB çapında savunma pazarını inşa edeceklerini duyurdu.
• Zirve bildirilerinde Libya, Karadeniz, Batı Balkanlar ve düzensiz göç başlıklarında yeni vurgular yapıldı.

Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, İsrail'in Gazze'deki askeri faaliyetleriyle uluslararası hukuku ve AB ile imzalanan Ortaklık Anlaşması'nın temel ilkelerini ihlal ettiğini belirtti. Brüksel’de düzenlenen AB Zirvesi sonrası konuşan Costa, “İsrail dosttur ve dostlarla açık, net ve dürüst olmamız gerekir. Gazze'deki insani durum kabul edilemez” dedi.

Costa, yapılan teknik incelemelerin ardından İsrail’in Ortaklık Anlaşması'nın 2. maddesinde yer alan insan haklarına saygı ve uluslararası hukuka uyma yükümlülüğünü açıkça ihlal ettiğinin tespit edildiğini vurguladı. Bu nedenle AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'a, 15 Temmuz'da yapılması planlanan Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda bu konuda bir karar alınması yönünde görev verildiğini açıkladı.

Costa ayrıca, İsrail ile diyaloğun sürdürüleceğini belirterek, Tel Aviv yönetiminden Gazze'de ateşkese uyması, insani yardımların girişine izin vermesi, insan haklarına tam saygı göstermesi ve yasa dışı yerleşim faaliyetlerini durdurması gerektiğini söyledi.

Leyen’den ortak savunma vurgusu

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve kapsamında yaptığı açıklamada, AB’nin savunma alanında ortak yatırımlarını artırma yönünde yeni bir adım attığını duyurdu. Von der Leyen, 10 üye ülkenin SAFE (Savunma Finansmanı Aracı) adı verilen yeni bir mali mekanizma yoluyla ortak savunma yatırımları için borçlanmayı kabul ettiğini ve bu sayının artmasını beklediklerini söyledi.

AB düzeyinde savunma ekipmanları için entegre bir pazar kurulacağını kaydeden von der Leyen, Ekim ayında yapılacak AB Zirvesi’ne kadar bu yapının nasıl hayata geçirileceğine dair bir yol haritası sunacaklarını da açıkladı.

Sonuç bildirgesine yansıyan diğer konular

AB liderleri, zirve sonuç bildirisinde Libya’daki istikrarsızlığın Avrupa güvenliği ve göç akımları açısından risk oluşturduğunu belirtti. Bildiride, Türkiye ile Libya arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasının üçüncü taraflar açısından "hukuki sonuç doğuramayacağı" iddia edildi.

Ayrıca Karadeniz’de güvenlik ve istikrarın önemi yeniden teyit edilirken, AB Komisyonunun bu bölgeye yönelik stratejik yaklaşım geliştirmesinin memnuniyetle karşılandığı ve Konsey ile Yüksek Temsilciliğin bu konuda hızla çalışması gerektiği kaydedildi.

Diğer taraftan sonuç bildirisinde Batı Balkan ülkelerinin AB üyeliği perspektifine olan bağlılık yinelendi. Bölge ülkelerine reformları hızlandırma çağrısı yapıldı.

Öte yandan AB zirvesinde düzensiz göçle mücadele konusu da gündeme geldi. Geri dönüş süreçlerinin hızlandırılması, güvenli menşe ve üçüncü ülkeler kavramları üzerine daha fazla çalışılması gerektiği ifade edildi.