ABD Donanma Sektereri Phelan görevden alındı

• Hegseth, Donanma Sekreteri Phelan’ı görevden aldı; yerine geçici olarak Hung Cao atandı
• Görevden alma kararının arkasında, gemi inşa projelerinde yavaş ilerleme iddiası bulunuyor
• Gelişme, ABD’nin İran limanlarına yönelik geniş kapsamlı deniz operasyonları sırasında yaşandı

ABD Savunma Bakanlığı’nda yaşanan ani görev değişikliği, Washington’da dikkatleri yeniden Pentagon içindeki güç dengelerine çevirdi.

ABD Donanma Sekreteri John Phelan, Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından görevden alındı. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Hegseth ve Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg’in Phelan’a hizmetlerinden dolayı teşekkür ettiğini duyurdu.

Parnell ayrıca, mevcut Donanma Müsteşarı Hung Cao’nun geçici olarak Donanma Bakanlığı görevini üstleneceğini açıkladı. Daha önce 2024 yılında Virginia Senato seçimlerinde Demokrat Tim Kaine’e karşı yarışan Cao, seçimleri kaybetmişti.

İran operasyonları sırasında geldi

Görevden alma kararı, ABD ordusunun Orta Doğu’da İran limanlarına yönelik geniş çaplı bir deniz ablukası yürüttüğü bir dönemde geldi. Bölgede İran’a karşı operasyonları desteklemek amacıyla 15’ten fazla savaş gemisinin konuşlandırıldığı belirtiliyor.

Phelan’ın görevden alındığını, Pentagon açıklamasından yalnızca dakikalar önce yapılan bir telefon görüşmesiyle öğrendiği ifade edildi. Görevden alındığı gün ise Capitol Hill’de Kongre üyeleriyle Donanma bütçesi üzerine görüşmeler yapıyordu.

“Yavaş ilerleme” gerekçesi

Pentagon kaynaklarına göre, Hegseth ve Feinberg, Phelan’ın eski Başkan Donald Trump’ın gemi inşa önceliklerini yeterince hızlı hayata geçirmediğini düşündü. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, Trump’ın da bu görüşe katıldığını ve yeni bir liderliğin gerekli olduğuna inandığını belirtti.

İç çekişmeler ve güç mücadelesi

Phelan’ın görev süresi boyunca Pentagon yönetimiyle sık sık gerilim yaşadığı ifade ediliyor. Özellikle Trump ile doğrudan iletişim kurması ve bazı projeleri Savunma Bakanlığı hiyerarşisini aşarak sunması rahatsızlık yarattı.

Geçtiğimiz sonbaharda Phelan’ın, modern bir savaş gemisi fikrini doğrudan Trump’a iletmesi, Hegseth’i devre dışı bıraktığı gerekçesiyle tepki çekti. Bunun ardından Pentagon yönetimi, denizaltı tedarik süreçlerini Donanma’dan alarak doğrudan Feinberg’e bağlı yeni bir yapı kurdu.

Ayrıca Hegseth’in, Phelan’ın Özel Kalem Müdürü Jon Harrison’ı görevden alması da iki isim arasındaki gerilimi artırdı.

Pentagon’da daha geniş kriz

Phelan’ın görevden alınması, Hegseth’in Pentagon içindeki sert yönetim tarzının son örneği olarak değerlendiriliyor. Hegseth’in bugüne kadar yaklaşık iki düzine üst düzey askeri yetkiliyi görevden aldığı, son olarak Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Randy George’u da görevden uzaklaştırdığı belirtiliyor.

Savunma Bakanı’nın ayrıca Kara Kuvvetleri Bakanı Dan Driscoll ile de uzun süredir anlaşmazlık yaşadığı ifade ediliyor.

Kritik zamanlama

Görevden alma kararı, Donanma’nın yılın en büyük konferansının ortasında ve Pentagon’un Kongre’ye 65,8 milyar dolarlık gemi inşa bütçesi sunduğu günün hemen ardından geldi. Phelan, görevden alınmadan bir gün önce yaptığı konuşmada Donanma’nın hedeflerini savunmuş, personel alım hedeflerinin erken yakalandığını ve yapay zekâ kullanımının hızlandırıldığını vurgulamıştı.

Phelan kim?

Mart 2025’te Donanma Sekreteri olarak göreve başlayan John Phelan, daha önce Palm Beach merkezli Rugger Management adlı yatırım şirketinin kurucusuydu. Eşi Amy Phelan ile birlikte sanat koleksiyonerliği yapan Phelan, Donald Trump’ın seçim kampanyasına milyonlarca dolar bağış toplayan önemli isimler arasında yer alıyordu.

Phelan, Aralık ayında Trump ve Hegseth ile birlikte, yeni nesil savaş gemilerinden oluşacak “Golden Fleet” projesini duyurmuştu.