ABD ile İran müzakerelerde anlaşabilecek mi?

• gdh’a açıklamalarda bulunan Andrew Korybko, ateşkesin kalıcılığının İran içindeki güç dengesine bağlı olacağını iddia etti.
• Korybko’ya göer, İran’da Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ile hükümet arasındaki ilişki sürecin seyrini belirleyebilir.
• Korybko,”Nükleer denetim mekanizmaları, olası bir anlaşmanın anahtarı olabilir.” ifadelerini kullandı.
• Ayrıca Korybko, “ABD’nin uzlaşma konusundaki tutumu, çatışmanın yeniden başlayıp başlamayacağını etkileyebilir.” dedi.

ABD ile İran arasında ateşkes konusunda anlaşma sağlanmış olsa da tarafların sunduğu şartlar arasındaki farklılıklar devam ediyor. Özellikle İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sürdürmesi, Washington’ın tepkisini çekmeye devam ediyor. Bu durum, ateşkesin kalıcılığına ilişkin soru işaretlerini artırıyor.

“DMO ile hükümet arasındaki denge belirleyici”

gdh’a konuşan Andrew Korybko, sürecin en kritik unsurunun İran iç siyasetindeki dengeler olduğunu vurguladı:

“Birincisi, İran’da DMO ile reformist hükümet arasındaki güç dengesi önemli olacak. Şu an aynı çizgide görünüyorlar, ancak bu durum değişebilir. İkinci faktör ise İsrail’in Lübnan’daki saldırıları. Eğer ateşkes kısa sürede sona ermezse DMO, Hizbullah ile dayanışma adına harekete geçebilir.”

— Korybko

ABD’nin tavrı önemli

Korybko’ya göre bir diğer kritik unsur ise ABD’nin İran ile uzlaşmaya ne kadar hazır olduğu. “DMO, ABD’nin uzlaşma niyetinde olmadığını düşünürse, süreç baltalanabilir.” diyen Korybko, “ABD’nin bu konuda taviz verip vermeyeceğini öngörmek için henüz erken. Ancak İran da nükleer tesislerinin uluslararası denetime açılmasına izin verirse, bu yönde bir uzlaşma mümkün olabilir.” dedi.

İsrail faktörü ve olası anlaşma

Korybko, İsrail’in süreçteki rolüne de dikkat çekti:

“İsrail’e gelince, sonuçtan memnun olmasa bile ABD’nin kabul edebileceği herhangi bir uzlaşmaya katılacaktır. Çünkü ABD’nin desteği olmadan İran’a karşı tek taraflı bir savaş yürütmeyecektir. Ayrıca İran ile bir barış anlaşmasına varılırsa, bu süreç uzatılmayacaktır.”

— Korybko

Korybko’ya göre ABD–İran hattında kalıcı bir anlaşmanın sağlanması; İran’ın nükleer programı, bölgesel dengeler ve Washington’ın stratejik tercihleri gibi birçok değişkene bağlı. Ancak sürecin en kritik başlığı, İran’daki güç dengeleri ve ABD’nin bu denkleme nasıl yaklaşacağı olacak.