ABD resmen Dünya Sağlık Örgütü'nden ayrıldı

• ABD, DSÖ’den ayrılma sürecini resmen tamamladı ve tüm fonları kesti.
• Georgetown Üniversitesi’nden halk sağlığı hukuku uzmanı Lawrence Gostin, kararın küresel salgınlarla mücadeleyi zayıflatacağını söylüyor.
• Gostin’e göre ABD’nin salgınlara ilişkin kritik sağlık verilerine erişimi risk altına girebilir

ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin ilk gününde imzaladığı kararnameyle başlayan DSÖ’den ayrılma sürecinin, bir yılın sonunda resmen tamamlandığını duyurdu. Açıklamada, DSÖ’ye yönelik tüm Amerikan fonlarının kesildiği ve örgüt bünyesinde görev yapan ABD’li personelin geri çağrıldığı belirtildi.

Yetkililer, çekilme sürecinin teknik olarak tamamlandığını ancak ayrılığın “tam ve sorunsuz” olmadığını ifade etti. DSÖ verilerine göre ABD’nin kuruma olan borcu 130 milyon doları aşıyor.

Sağlık verilerine erişimde boşluk uyarısı

Uzmanlar, ABD’nin DSÖ’den çekilmesinin, diğer ülkelerden salgınlara ilişkin erken uyarı sağlayan kritik sağlık verilerine erişimde ciddi boşluklar yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Georgetown Üniversitesi’nden halk sağlığı hukuku uzmanı Lawrence Gostin, bu durumun ABD’li bilim insanları ve ilaç şirketlerinin yeni salgın tehditlerine karşı aşı ve tedavi geliştirme kapasitesini olumsuz etkileyeceğini belirtti.

Gostin, “Benim görüşüme göre bu, yaşamım boyunca alınmış en yıkıcı başkanlık kararlarından biri” değerlendirmesinde bulundu.

Yıllık 680 milyon dolarlık destek kesildi

DSÖ’nün kuruluşunda öncü rol oynayan ABD, yıllar boyunca örgütün en büyük finansal destekçilerinden biri olmuştu. Resmi verilere göre Washington, DSÖ’ye yıllık yaklaşık 111 milyon dolar zorunlu aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlıyordu.

DSÖ, mpox, Ebola ve çocuk felci gibi küresel sağlık tehditlerine müdahaleyi koordine ediyor; yoksul ülkelere teknik destek sunuyor ve yüzlerce hastalık için rehber ilkeler yayımlıyor.

Bilim dünyasından sert tepki

ABD Bulaşıcı Hastalıklar Derneği Başkanı Dr. Ronald Nahass, Trump yönetiminin kararını “dar görüşlü ve bilimsel açıdan sorumsuz” olarak nitelendirdi. Uzmanlar, ABD’nin çekilmesinin çocuk felcinin ortadan kaldırılması, anne-çocuk sağlığı programları ve yeni virüslerin erken tespiti gibi küresel sağlık girişimlerini ciddi şekilde zayıflatacağı görüşünde.

Trump yönetiminin gerekçeleri

Trump’ın imzaladığı başkanlık kararnamesinde, ABD’nin çekilme gerekçeleri arasında DSÖ’nün Kovid-19 salgınını kötü yönetmesi, gerekli reformları hayata geçirememesi ve siyasi etkiler karşısında bağımsızlığını koruyamaması yer aldı.

Metinde ayrıca DSÖ’nün ABD’den “haksız yere ağır ödemeler talep etmeyi sürdürdüğü” savunuldu.