ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı CAATSA yaptırımları nasıl kalkabilir?

Yunan basınından Kathimeri’nin haberine göre ABD Başkanı Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki son telefon görüşmesinin ardından, Türkiye’nin S-400 sistemleri nedeniyle çıkarıldığı program için yeni bir çözüm arayışı dikkat çekiyor.

F-35 yeniden gündemde

Türkiye, S-400 hava savunma sistemlerinin alımı sonrası çıkarıldığı F-35 savaş uçağı programına geri dönmeyi sürdürülebilir bir stratejik hedef olarak görüyor.

Ankara, son dört yılda Biden yönetimiyle yürüttüğü girişimlerde başarılı olamayınca, şimdi Trump yönetimiyle bu hedefe ulaşmayı umuyor.

CAATSA senaryoları

Trump-Erdoğan görüşmesinden sonra Washington’da çeşitli senaryolar gündeme geldi.

Bu senaryolar arasında S-400 sistemlerinin bir kısmının işlevsiz hale getirilmesi de bulunuyor.

Ancak ABD yönetimi içinde bu adımlara yönelik fikir birliği sağlanmış değil. İsrail’in güçlü tepkileri ve Yunanistan’ın hava üstünlüğünü kaybetme endişeleri, Beyaz Saray’ın nihai kararında etkili olacak unsurlar arasında.

Trump’ın yetkisi

ABD Başkanı, CAATSA yasasına göre, “ulusal güvenlik gerekçesiyle” tek taraflı olarak yaptırımları kaldırma yetkisine sahip.

Ancak bu kararın Kongre komitelerine yalnızca bilgi amaçlı sunulması gerekiyor; yani Kongre’nin bu karara itiraz hakkı bulunmuyor.

Bu durum, Trump’ın siyasi kararlılığına bağlı olarak süreci hızlandırabilir.

Yaptırımların kaldırılması halinde bile F-35 satışı için ABD Kongresi’nin Dış İlişkiler ve Silahlı Hizmetler Komiteleri’nin onayı gerekecek.

Kongre içindeki dengelerin Trump lehine değişmiş olmasına rağmen, Türkiye’ye yönelik kuşkular hâlâ güçlü. Son olarak Kongre’de yapılan oturumlarda, Türkiye’nin NATO içindeki yönelimi ve güvenilirliği sorgulandı.

İsrail’in itirazları ve Yunanistan’ın olası “hava üstünlüğü kaybı” konusundaki endişeleri, F-35 kararının sadece ikili ilişkiler düzeyinde değil, bölgesel güvenlik dengeleri açısından da önem taşıdığını gösteriyor.

Bu nedenle, Washington’daki Yunanistan destekli “No Jets For Turkey” (Türkiye’ye jet yok) lobisi yeniden hareketlenmiş durumda.