Atlantic Council: Mısır'ın “Gazze Planı” nasıl bir süreci öngörüyor?

ABD'nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Atlantic Council'de, Mısır'ın geçtiğimiz günlerde Arap Birliği'ne sunduğu ve kabul gören Gazze Planı'nın ayrıntılarının ve Gazze'nin geleceğinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Trump'ın Gazze'deki Filistinlileri sürme ve Gazze'yi ele geçirme planının ardından Mısır'ın Arap Birliği'ne sınduğu planın ayrıntılarına yer verilen analizde, planın İsrail ve ABD tarafından kabul edilmemesi durumunda ise savaşın geleceğinin Arap devletlerini de içine alabileceği tespiti yapıldı.

Analizde ayrıca; Mısır'ın Gazze Planı'nın hem İsrail'e yönelik güvenlik tehdidini hem de Gazze halkının çektiği acıları sona erdirecek bir teklif olduğuna dikkat çekildi.

İşte Atlantic Council'de yayınlanan analiz:

4 Mart'ta Kahire'de düzenlenen zirvede Arap liderler, Gazze'ye ilişkin daha önceki Arap planlarından daha ayrıntılı olan ve bu önemli soruya cevap vermeyi amaçlayan bir Mısır planını onayladılar.

Her ne kadar İsrail bazı kilit unsurları kabul etmediğini anında açıklasa ve Trump yönetimi de planı hemen eleştirse de Mısır'ın önerisi Gazze'nin geleceğini ve müzakerelerin temelini oluşturabilir.

Mısır'ın planında neler var?

Öncelikle Mısır'ın Gazze planı iki temel şart üzerine kurgulanıyor.

Plan Hamas'ı Gazze'nin yönetiminden dışlıyor ancak aynı zamanda da Gazze sakinlerinin yerlerinden edilmesi düşüncesini masadan kaldırıyor.

Plana göre Gazze altı ay boyunca Ramallah'taki Filistin Yönetimi'nin himayesi altında, Filistinlilerden oluşan teknokratik bir konsey tarafından yönetilecek ve bu sırada, Birleşmiş Milletler barış gücü askerleri hem Gazze'ye hem de Batı Şeria'ya davet edilecek. 

Plana göre; İsrail ve ABD'nin de dahil olacağı Arap Birliği içerisindeki gönüllü ülkeler, uluslararası bir temas grubu kurarak bu süreci denetleyecek.

Arap hükümetleri ise bu altı aylık sürecin sonrasında oluşacak olan güvenlik ortamında, Gazze'nin fiziksel olarak yeniden inşasına katkıda bulunacak.

Ancak İsrail'in ilk itirazı şüphesiz BM güçlerinin varlığı olacak. Zira İsrail, BM'nin Lübnan'daki varlığından rahatsız.

İsrail'e göre eğer bir askeri güç konuşlanacaksa bu ABD öncülüğünde bir koalisyon tarafından gerçekleştirilmeli. Zira İsrail'e göre Amerika Birleşik Devletleri etkili askeri koalisyonlar kurma konusunda dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha fazla deneyime sahip ve İsrail'in haklarını koruyacak tek güç.

İsrail güvenlik kaynaklaına göre ABD, Arap ülkelerinin ya da diğerlerinin mali katkılarıyla finanse edilen Arap ve Avrupalı birliklerden oluşan bir güce lojistik destek, hava ikmali, istihbarat, komuta ve personel fonksiyonları sağlayabilir.

Trump 4 Şubat'ta İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yaptığı basın toplantısında ABD'nin bir rol üstlenebileceğini ima etse de Beyaz Saray Gazze'ye askeri bir konuşlandırma yapmak istemediklerini net bir dille açıkladı.

Gazze'nin geleceği

Ancak her iki yaklaşımın, yani hem ABD hem de Arap Birliği destekli Mısır planının önünde büyük bir engel var. Netanyahu hükümeti Gazze'yi Filistin Yönetimi'ne devretmeye ve bir Filistin devleti kurulmasını uluslararası hukuka rağmen kabul etmiyor.

İşte bu durumda, Gazze'nin fiziksel ve sosyal olarak yeniden inşasına başlama süreci bir çıkmazın ötesine gidemiyor.

Gelinen noktada; hem güvenlikten hem de yeniden imardan sorumlu olacak ve Uluslar arası bir geçici yönetim otoritesi ile iki devletli çözümü hayata geçirecek bir formül, sürece dair olmazsa olmaz şart olarak öne çıkıyor.

Şüphesiz Mısır'ın önerisi, hem İsrail'e yönelik güvenlik tehdidini hem de Gazze halkının çektiği acıları sona erdirecek bir teklif.

Ancak İsrail'in işgal politikasından vazgeçmemesi, iki devletli çözümü kabul etmemesi ve Trump'ın Gazze'yi ele geçirme hedefi, savaşı önümüzdeki günlerde Arap ülkelerini de içerisine çekecek yeni bir boyuta taşıyabilir.