Avrupa’nın bilinen en eski taşınabilir ateşli silahı bulundu

Almanya’da 1390 yılına ait bir “el topu”nun keşfi, taşınabilir ateşli silahların geç Orta Çağ Avrupa’sında sanılandan daha erken kullanıldığını ortaya koyuyor.

Almanya’nın Brandenburg eyaletinde bulunan bir el topu parçası, taşınabilir ateşli silahların Geç Orta Çağ Avrupası’ndaki kullanım tarihine dair bildiklerimizi değiştirebilir. Yeni araştırmalar, bu buluntunun kıtanın bilinen en eski taşınabilir barutlu silah örneği olabileceğini ortaya koyuyor.

Yaklaşık 6 santimetre uzunluğundaki bu bronz döküm silahın 1390 yılına ait olduğu tahmin ediliyor. Eğer bu tarihleme kesinleşirse, eser, daha önce Avrupa’nın en eski el tipi ateşli silahı kabul edilen 1399 tarihli ünlü Tannenberg tüfeğinden dokuz yıl daha eski olacak.

Brandenburg Eyaleti Kültürel Miras Yönetimi ve Arkeoloji Müzesi Başkanı Christof Krauskopf, bölgemizde o döneme ait ateşli silah kullanımına dair yazılı ya da arkeolojik bir kanıt olmadığı için bu durumu bugüne dek sadece genel varsayımlar üzerinden değerlendirebildiklerini belirtiyor.

Söz konusu parça, 2023 yılında gönüllü bir miras koruma uzmanı olan Matthias Dasse tarafından Kletzke Kalesi yakınlarındaki bir yüzey araştırması sırasında bulundu. Prignitz Anıt Koruma Kurumu uzmanları, buluntunun erken dönem bir ateşli silah namlusu olduğunu belirledi.

“Kletzke el topu” anlamına gelen “Kletzker Handrohr” adı verilen eserin, Brandenburg’da bölgesel bir güç mücadelesinin yaşandığı 1390 yılındaki Kletzke Kalesi kuşatmasıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor.

Fransisken rahip Detmar von Lübeck’in günümüze ulaşan bir anlatımına göre, iki dük tarafından yönetilen 1100 kişilik bir ordu, von Quitzow ailesinin elindeki bu kaleyi ele geçirmeye çalışmış; ancak savunmacılar saldırganları geri püskürtmeyi başarmıştı.

Eğer kuşatma ile Kletzke el topu arasındaki bağ kesinleşirse, bu nesne Geç Orta Çağ savaş alanlarında devrim yaratan erken dönem ateşli silahlara dair nadir bir fiziksel kanıt teşkil edecek. Krauskopf, silahın muhtemelen yerel bir üretim olmadığını, kuşatmaya gelen dış güçler tarafından bölgeye getirilmiş olabileceğini belirtiyor.

Şubat ayında düzenlenen Eyalet Arkeoloji Dairesi konferansında sunulan bu bulgular, Brandenburg’un askeri tarihine yeni bir soluk getirdi. Yetkililer bir yandan Kletzke sahasını arkeolojik turizme kazandırmayı hedeflerken, uzmanlar da Avrupa’nın bu en eski barutlu silah parçası üzerindeki detaylı incelemelerini sürdürüyor.