'Bir şans daha' uygulaması tarih oluyor: AYM'den kritik iptal

• 2 yıl veya daha az süreli hapis cezalarında sanığın 5 yıl denetime tabi tutulmasını öngören yasal düzenleme tamamen iptal edildi.
• Yüksek Mahkeme, düzenlemenin devletin faillere orantılı ceza verme ve mağdurun zararını telafi etme yükümlülüğüyle bağdaşmadığını vurguladı.
• İptal kararının hukuk sisteminde kaosa yol açmaması adına 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.

CHP ve Muğla 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin başvurularını değerlendiren Anayasa Mahkemesi, Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki ilgili maddeyi mercek altına aldı. Başvurularda, sanığın belirli bir süre suç işlemediği takdirde hiç suç işlememiş sayılmasının cezanın caydırıcılık etkisini yok ettiği savunuldu.

AYM, yaptığı inceleme sonucunda bu düzenlemenin Anayasa’nın 17. maddesinde yer alan devletin usul yükümlülüklerine aykırı olduğuna kanaat getirerek iptal kararı verdi.

Fiili cezasızlık imkanı son buluyor

Yüksek Mahkemenin gerekçeli kararında, HAGB uygulamasının kişiler hakkında "fiili bir cezasızlık imkanı" yarattığına dikkat çekildi. Kuralın, faillere işledikleri fiillerle orantılı cezalar verilmesi ilkesini zedelediği ifade edildi.

Ayrıca, mağdurlar yönünden doğan zararların bu sistem içerisinde yeterince telafi edilemediği ve adalet duygusunun zedelendiği belirtilerek, düzenlemenin hukuk devletindeki ceza adaletiyle bağdaşmadığı vurgulandı.

9 ay sonra resmi olarak yürürlüğe girecek

Hukukçular, mevcut sistemde HAGB'nin amacını "ilk defa suç işleyen kişinin infaz sistemine dahil edilmeyerek, toplumdan dışlanmadan bir şans daha verilmesi" olarak tanımlıyordu.

Ancak AYM'nin iptal kararıyla birlikte bu uygulama tarihe karışacak. Kararın yürürlüğe girmesi için dokuz aylık bir geçiş süresi tanındı; bu süre zarfında yasama organının yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.