Çin gözetleme sistemlerinden bir kesit - Bloomberg
- Çin, dünyanın en büyük gözetleme ağını yeni nesil yapay zeka destekli kameralar ve yazılımlarla yeniliyor.
- Güvenlik güçleri artık sadece metin komutları girerek istedikleri kamera kayıtlarına anında ulaşabilecek.
- Yeni sistem; kalabalıklaşma, kural dışı sürüş veya şüpheli davranışlar gibi olası tehlikeleri önceden tahmin edebilecek.
- İnsan hakları örgütleri, bu teknolojinin eşi benzeri görülmemiş bir toplumsal izleme kapasitesi oluşturacağı konusunda uyarıyor.
Çin, dünyanın en büyük gözetleme ağını gelişmiş yapay zekâ teknolojileriyle baştan aşağı yeniliyor.
Pekin yönetiminin bu adımı, devlete insanları takip etme, davranışlarını analiz etme ve olası toplumsal huzursuzlukları gerçek zamanlı olarak tahmin etme gücü veriyor.
Financial Times'ın incelediği belgelere göre, yerel hükümetler polisin "öngörücü polislik" uygulamalarına geçmesi amacıyla yeni yapay zekâ destekli güvenlik sistemlerini hızla devreye sokuyor.
Bu çalışma, Çin'in on yıl önce kurduğu ve hâlihazırda yoğun bir şekilde kullandığı devasa gözetleme sistemini modernleştirmeye yönelik en büyük hamle olarak görülüyor.
Sistem tamamen otomatikleşiyor
Pekin'in eski gözetleme sistemleri donanım eskimesi, bölünmüş yazılım platformları ve sınırlı yapay zekâ işlevleri nedeniyle yetkililer tarafından artık yetersiz kabul ediliyordu.
Çinli yetkililer şimdi sahneleri yorumlayabilen, davranış kalıplarını belirleyebilen ve manuel polis incelemesine olan ihtiyacı ciddi şekilde azaltan yeni nesil teknolojilere yatırım yapıyor.
Uzmanlara göre eski sistem tamamen "tepkisel" çalışıyordu ve açıkça gözetim altında olmayan kişilerin niyetlerini anlamada büyük zorluk yaşıyordu.
Hikvision ve Huawei devrede
Son iki yılda Hikvision ve Huawei gibi Çinli teknoloji devleri, bilgisayarlı görü ve büyük dil modelleriyle (LLM) donatılmış yeni güvenlik ürünlerini piyasaya sürdü.
Bu yeni sistemler; tehlikeli araç kullanımı, kalabalık toplanmaları, yetkisiz girişler ve hatta köprülerde oyalanmak gibi intihara meyilli şüpheli davranışları önceden tahmin edip alarm verecek şekilde eğitildi.
"Kırmızı şapkalı kadın"
FT’nin haberine göre Hikvision'un en yeni ürünleri, operatörlerin yalnızca "kırmızı şapkalı bir kadın" gibi basit metin komutları girerek ilgili videoları otomatik olarak bulmasını sağlıyor.
Polislerin saatlerce manuel görüntü incelemesi yapmasına gerek bırakmayan bu gelişme, cihazlara entegre edilen büyük dil modelleri sayesinde mümkün oluyor.
Toplum gözetimi görülmemiş kapasitelere çıkacak
Çin, halihazırda en kapsamlı gözetim sistemlerinden birini işletiyor ve bunu Sincan'daki Uygur azınlığını gözetlemek ve kontrol etmek için kullanıyordu.
Bu ağlar, polisin nüfusun büyük kesimlerini izlemesini sağlarken, yangın ve sel müdahale sürelerinin iyileştirilmesine ve yol güvenliğinin artırılmasına da yardımcı oldu.
Pekin yönetimi, Kamu Güvenliği Bakanı Wang Xiaohong'un 2024'te yayımladığı bir direktifle polisin bu öngörücü teknolojilere geçişini resmen başlatmış oldu.
İnsan hakları örgütleri ise yapay zekâ alanındaki bu devasa atılımın, Çinli yetkililere toplum üzerinde eşi benzeri görülmemiş bir izleme kapasitesi sunacağı konusunda sert uyarılarda bulunuyor.
