Çin’de iki eski savunma bakanına yolsuzluktan idam cezası

• Çin’de eski Savunma Bakanları Wei Fenghe ve Li Shangfu, yolsuzluk suçlamalarıyla iki yıl ertelemeli idam cezası aldı.
• İki isim siyasi haklarından ömür boyu mahrum bırakıldı ve mal varlıklarına el konuldu.
• Çin hukukunda bu tür cezalar çoğunlukla müebbet hapse çevriliyor ancak şartlı tahliye uygulanmıyor.
• Karar, Şi Cinping’in ordu içindeki geniş kapsamlı yolsuzluk operasyonunun yeni aşaması olarak değerlendiriliyor.

Çin’de eski Savunma Bakanları Wei Fenghe ve Li Shangfu, yolsuzluk suçlamaları nedeniyle iki yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı. Çin devlet ajansı Xinhua’nın aktardığı karara göre iki isim, siyasi haklarından ömür boyu mahrum bırakılırken tüm mal varlıklarına da el konuldu.

Karar, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping yönetiminin ordu içindeki yolsuzluk operasyonlarının en dikkat çekici aşamalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Mahkeme iki eski bakanı suçlu buldu

Çin’de askeri mahkeme tarafından görülen davada Wei Fenghe’nin rüşvet almak suçundan mahkum edildiği belirtildi.

Li Shangfu’nun ise hem rüşvet almak hem de rüşvet vermek suçlarından ceza aldığı açıklandı.

Mahkeme kararında iki eski bakanın görevlerini kişisel çıkarları için kullandığı ve ciddi disiplin ihlalleri gerçekleştirdiği ifade edildi.

İki yıl ertelemeli idam ne anlama geliyor?

Çin hukuk sisteminde “iki yıl ertelemeli idam cezası”, hükmün hemen uygulanmadığı özel bir ceza türü olarak biliniyor.

Bu uygulamada sanıklar iki yıllık süre boyunca yeni bir suç işlemezse cezaları çoğunlukla müebbet hapse çevriliyor.

Ancak Xinhua’nın aktardığı bilgilere göre bu dosyada müebbete çevrilmesi halinde dahi ceza indirimi veya şartlı tahliye uygulanmayacak.

Bu nedenle kararın fiilen ömür boyu hapis anlamına geldiği değerlendiriliyor.

2024’te partiden ihraç edilmişlerdi

Her iki isim de 2024 yılında Çin Komünist Partisi’nden “ciddi disiplin ihlalleri” gerekçesiyle ihraç edilmişti.

Çin siyasetinde bu ifade genellikle yolsuzluk ve rüşvet soruşturmalarıyla bağlantılı kullanılıyor.

Wei Fenghe, 2018-2023 yılları arasında Çin Savunma Bakanı olarak görev yapmıştı.

Li Shangfu ise 2023 yılında savunma bakanlığı görevine getirilmiş, ancak kısa süre sonra kamuoyundan kaybolmasının ardından görevden alınmıştı.

XiJinping’in ordu içindeki tasfiye süreci derinleşiyor

Uluslararası medya kuruluşları, söz konusu cezaları Çin ordusu içerisindeki geniş çaplı tasfiye sürecinin yeni halkası olarak yorumladı.

Reuters ve Associated Press değerlendirmelerinde, özellikle roket kuvvetleri, füze birlikleri ve savunma tedarik sisteminin soruşturmaların merkezinde yer aldığı belirtildi.

İspanyol gazetesi El País ise gelişmeleri “Mao döneminden bu yana orduda görülen en sert tasfiye süreci” şeklinde değerlendirdi.

Askeri tedarik sistemi mercek altında

Li Shangfu’nun geçmişte silah tedarik sistemi ve füze birliklerinde kritik görevlerde bulunması, soruşturmaların özellikle savunma sanayisi ve askeri ihalelerdeki yolsuzluklara yoğunlaştığı yorumlarını güçlendirdi.

Analistler, üst düzey askeri kadrolara yönelik operasyonların Çin ordusunun modernizasyon süreci ve komuta yapısı üzerinde etkiler yaratabileceğini belirtiyor.

Pekin yönetimi ise soruşturmaları “ordu disiplinini güçlendirme” ve “yolsuzlukla mücadele” politikalarının bir parçası olarak sunuyor.

İki eski bakanın siyasi kariyeri tamamen sona erdi

Mahkeme kararlarıyla birlikte Wei Fenghe ve Li Shangfu’nun siyasi ve askeri kariyerleri fiilen sona ermiş oldu.

Karar kapsamında yalnızca ağır hapis hükümleri verilmedi; iki eski bakanın siyasi hakları ömür boyu kaldırıldı ve tüm kişisel servetlerine el konulmasına hükmedildi.

Bu gelişme, Şi Cinping yönetiminin Çin ordusu içindeki yolsuzluk soruşturmalarını daha da derinleştirdiğinin en güçlü işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor.