Çin'den garip yasak: Umutsuz paylaşımlara sansür

Çin Siber Uzay İdaresi, sosyal medyada “olumsuz ve kötümser duyguları aşırı derecede abartan” içerikleri engellemek için iki aylık bir kampanya başlattı. Yetkililere göre hedef, olumsuz duyguları düzeltmek ve daha medeni, rasyonel bir çevrimiçi ortam yaratmak.

Hedef içerikler arasında “ders çalışmak boşuna” veya “çalışmak boşuna” gibi anlatılar ile gençler arasında “dünya yorgunluğu” hissi uyandıran paylaşımlar yer alıyor.

Gençler ekonomik baskı altında

Çin, emlak krizi, yüksek genç işsizliği ve üniversite ile işlere girişteki yoğun rekabetle birlikte ekonomik yavaşlamayla boğuşuyor. Tüm bunlar genç nesilde hayal kırıklığı ve umutsuzluk duygusu yaratıyor.

Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi’nden sosyal bilimler uzmanı Simon Sihang Luo, BBC’ye yaptığı açıklamada, Çinli gençlerin gelecekteki yaşam beklentileri konusunda ciddi sorularla karşı karşıya olduğunu ve geçim kaynaklarının ebeveynlerinin neslinden çok daha kötü olabileceği ihtimaliyle yüzleşmek zorunda kaldıklarını belirtti.

Viral şaka, sansür ve toplumsal hassasiyet

Geçtiğimiz hafta, tanınmış içerik üreticisi Hu Chenfeng’in sosyal medya paylaşımları tamamen silindi. Yetkililer nedenini açıklamazken, yaygın inanış Hu’nun insanları ve ürünleri “Apple” ve “Android” olarak sınıflandırdığı viral bir yorumuna yanıt olarak bu adımın atıldığı yönünde.

Bazı kullanıcılar şakayı benimsedi, bazıları ise toplumsal ayrışma yaratmakla eleştirdi. Uzmanlar, eşitsizlik ve karamsarlık temalı şakaların, Çin Komünist Partisi’nin hassasiyet gösterdiği konular arasında olduğunu söylüyor.

Sosyal medya platformlarına da uyarı

Siber Uzay İdaresi, Xiaohongshu, Kuaishou ve Weibo gibi platformların “ünlülerin paylaşımlarını sansasyonel hale getirme” ve diğer “olumsuz içerikleri” dizginlemekte başarısız olmaları durumunda “sert cezalar” alacağını açıkladı. Kurum, “Sağlıklı ve temiz bir siber uzay halkın çıkarınadır” dedi.

Ancak uzmanlar, bu tür kampanyaların gençlerin duygusal rahatlama ihtiyacını engelleyerek, toplumsal ruh halini daha da kötüleştirebileceğini belirtiyor. Pek çok genç iş bulamıyor veya yorucu işlerden kaçmak için ebeveynlerinin evine geri dönüyor; kendilerine “tam zamanlı çocuk” diyorlar.

Uzman yorumu: Üstten ideolojik baskı sorunu çözmez

Dr. Luo, çağdaş Çin tarihinin, yukarıdan aşağıya ideolojik kampanyaların toplumsal sorunların köklerini ortadan kaldıramadığını defalarca gösterdiğini söylüyor. Parti, gençler arasında artan karamsarlığın farkında olsa da, umutsuzluğun sosyal medya üzerinden ifade edilmesini engellemek gerçek sorunları çözmeye yetmeyebilir.