Cumhurbaşkanı Erdoğan: Kıbrıs Türkü'nün maruz kaldığı hukuksuz izolasyon sona ersin

• Cumhurbaşkanı Erdoğan, 80 yıl önce kurulan küresel sistemin kurallarının itibarını kaybettiğini ve derin bir meşruiyet krizi yaşandığını vurguladı.
• İsrail'in Gazze'de on binlerce sivilin hayatına mal olan saldırıları sert bir dille eleştirilirken, Filistinlilere yönelik idam cezası kararı "apartheid utancı" olarak nitelendirildi.
• Suriye, Ukrayna ve Kıbrıs meselelerinde diplomatik çözümün önemine değinilerek, Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonun derhal kaldırılması istendi.
• Türkiye'nin Afrika politikasına dikkat çekilerek, kıta ülkeleriyle eşit ortaklık temelinde ilerlendiği ve Sudan ile Somali gibi bölgelerde istikrarın destekleneceği ifade edildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul'da düzenlenen 152. Parlamentolar Arası Birlik (PAB) Genel Kurulu onuruna verdiği akşam yemeğinde küresel sisteme ve bölgesel krizlere dair önemli açıklamalarda bulundu. Küresel sistemin derin bir meşruiyet krizi yaşadığını belirten Erdoğan, Gazze'deki İsrail saldırılarına dikkat çekerek Filistin'de iki devletli çözüm için dünya parlamentolarına ortak hareket etme çağrısı yaptı.

Küresel sistem meşruiyetini kaybediyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Dolmabahçe Sarayı'nda Asya'dan Afrika'ya, Latin Amerika'dan Avrupa'ya kadar uzanan yaklaşık 155 ülkeden meclis başkanları ve delegasyon temsilcilerini ağırladı. Erdoğan misafirlere, "İradelerini temsil ettiğiniz dost ve kardeş halklarımızın tamamına 86 milyon vatandaşım adına selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum." sözleriyle hitap etti.

Türkiye'nin PAB Genel Kurulu'na dördüncü kez ev sahipliği yaptığını belirten Cumhurbaşkanı, "Gelecek Nesiller İçin Umudu Yeşertmek, Barışı Sağlamak ve Adaleti Temin Etmek" temalı 152. Genel Kurul'un insanlık için hayırlı olmasını diledi. Etkinliğin aralarındaki dostluk ve dayanışmayı güçlendirmesini, Gazze'deki mezalim başta olmak üzere mevcut sorunların çözümüne katkı vermesini temenni etti.

Toplantıya başarıyla ev sahipliği yapan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve milletvekillerini tebrik eden Erdoğan, "Son olarak Genel Sekreterlik görevini 12 yıldır başarıyla yürüten Sayın Martin Chungong'a, birliğe yaptığı katkılar için teşekkür ediyor, bu önemli vazifeyi devralacak arkadaşımıza muvaffakiyetler diliyorum." şeklinde konuştu. PAB'ın tam 137 yıldır önemli bir işlev üstlendiğini aktaran Erdoğan, "Herkes için demokrasi anlayışıyla, parlamenter demokrasiye açılan Birliğin siz kıymetli mensuplarına bu akşam bir kez daha teşekkür ediyorum." dedi.

Yeni bir geleceğin inşasına inandığını aktaran Erdoğan, "152. Genel Kurul'un parlamenter diplomasi zemininde daha adil ve güvenli bir dünyanın, yeni ümitlerle yeşeren huzur ve barış dolu bir geleceğin inşasına önemli katkılar sunacağına yürekten inanıyorum." diyerek Birliğin diyalog ve işbirliği misyonunu övdü. Küresel krizlere dikkat çeken Cumhurbaşkanı, "80 yıl önce galipler eliyle tesis edilen uluslararası sistem, bugün büyük bir meşruiyet kriziyle yüz yüzedir." diyerek sistemin temelini teşkil eden değerlerin itibarını kaybettiğini hatırlattı.

Uluslararası hukukun bağlayıcı hükümlerinin tesirini tamamen yitirdiğini belirten Erdoğan, "Türkiye olarak insani değerler üzerine bina ettiğimiz dış politikamızın önceliği hangi coğrafyada olursa olsun ihtilafların barışçıl yollarla çözüme ulaştırılmasıdır." dedi. Bölge ülkelerinin ana aktör olmadığı hiçbir denklemin barış arayışına cevap veremeyeceği gerçeğinin, sağduyunun askıya alındığı bu dönemde herkes tarafından idrak edilmesi gerektiğini aktardı.

İsrail durdurulamıyor ve Gazze'de bilanço ağırlaşıyor

Hükümetlerin Orta Doğu'daki trajedileri durdurma konusunda geriden geldiğini vurgulayan Erdoğan, "Bizim Gazze'de, Ukrayna'da, İran'da, Afrika'da ve daha birçok bölgede üstlendiğimiz barış girişimlerinin özü, ilkeli ve gerçekçi yaklaşımdır." sözleriyle parlamentolara düşen kritik sorumluluğu hatırlattı. Dünyanın odağı İran'a kaymışken, İsrail'in Lübnan ve Filistin'deki saldırılarında can kayıplarının arttığına ve bir milyondan fazla Lübnanlının göçe zorlandığına işaret edildi.

Cumhurbaşkanı, "Hem kendi halkı hem Filistin hem de bölgemiz için barışın ve huzurun önündeki en büyük engel olan İsrail hükümeti, uluslararası toplumun tüm çabalarına rağmen durmuyor, durdurulamıyor." eleştirisini getirdi. İsrail güçlerinin 10 Ekim 2025'ten bugüne kadar 755 Filistinliyi şehit ettiğini ve 2 bin 100 kişiyi yaraladığını sözlerine ekledi.

Filistin topraklarında 7 Ekim 2023'ten bu yana 73 bin sivilin hayattan koparıldığı, Gazze'de yaralananların sayısının ise 172 bini geçtiği çarpıcı rakamlarla gözler önüne serildi. İnsani yardımların engellendiğini söyleyen Erdoğan, "Ateşkes çerçevesindeki taahhütlerine uymayan İsrail yönetimi, Gazze'ye insani yardım girişlerine de engel oluyor." diyerek Kudüs, Mescid-i Aksa ve Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimci terörüne dikkat çekti.

İsrail'in Batı Şeria'yı yeni bir Gazze yapma planı kapsamında Filistinlilere yönelik idam cezası getirmesi, Güney Afrika'da 32 yıl önce yıkılan apartheid utancının hortlatılması olarak değerlendirilip sert bir tepkiyle karşılandı. Lider, "İsrail Parlamentosu'nda kabul edilen ve yalnızca Filistinlilere uygulanacak bu karara karşı dünya parlamentolarının en sert şekilde tepki vermesinin gerekli olduğunu düşünüyoruz." sözleriyle iki devletli çözüm için parlamenterleri güç birliğine davet etti.

Suriye, Ukrayna ve Kıbrıs için diplomatik çözüm çağrıları

Bölgedeki çatışma ortamının 13,5 yıldır zulüm gören Suriye halkının istikrarına engel teşkil ettiğini belirten Cumhurbaşkanı, "Suriye'nin yeniden ayağa kaldırılmasında uluslararası aktörlerin yapıcı ve devamlı desteğine ihtiyaç vardır." açıklamasını yaptı. Türkiye'nin milli birlik ve toprak bütünlüğü çerçevesinde Suriyelilere olan desteğini kararlılıkla sürdüreceğini vurguladı.

Libya'da sükunetin sağlanmasına yönelik aktif çabaların devam ettiğini söyleyen Erdoğan, "İçinden geçtiğimiz bu kritik dönemde Ukrayna Savaşı'nı sonlandırmaya dönük diplomatik çabaların kesintiye uğramaması büyük önem arz ediyor." uyarısında bulundu. Hem Rusya'nın hem de Ukrayna'nın güven duyduğu yegane ülke olan Türkiye'nin barış çabaları hatırlatılarak, Güney Kafkasya'daki barış inşası adımlarının tüm dünyaya örnek olması dilendi.

Müzakerelerin 1963'ten bu yana sürdüğü Kıbrıs sorununda adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir neticeye varılmasının vaktinin çoktan geldiği ifade edildi. Konuya ilişkin beklentilerini dile getiren Erdoğan, "Buradan bir kez daha Kıbrıs Türklerinin maruz bırakıldığı hukuksuz izolasyonun artık sona ermesi gerektiği çağrısında bulunuyor, sizlerden de bu konuda destek beklediğimizi dile getirmek istiyorum." diyerek uluslararası katılımcılardan destek talep etti.

Afrika ile eşit ortaklık temelinde hedefler büyüyor

Kıta ülkeleriyle olan ilişkilere büyük önem atfeden Türkiye'nin tutumu, "Eşit ortaklık anlayışıyla şekillenen Afrika politikamız, dost ve kardeş Afrika ülkelerinin teveccühüyle her geçen gün daha da güçleniyor." ifadeleriyle netleştirildi. Sudan'da yaşanan çatışmaların Türkiye'yi de derinden yaraladığı belirtilerek, "Sudan'daki istikrarsızlığın sonlandırılması için her türlü diplomatik çabayı destekliyoruz." sözüyle diplomatik girişimlere verilen önem vurgulandı.

Etiyopya ile yaşanan problemlerin çözümü noktasındaki adımların Afrika Boynuzu'ndaki gerginliği azaltmasından duyulan memnuniyet delegasyon temsilcileriyle paylaşıldı. Erdoğan son olarak, "Afrikalı dostlarımızla işbirliği içinde, kıtanın daha parlak bir geleceğe kavuşması için ihtiyaç duyulan her türlü desteği vermeye devam edeceğiz." diyerek Sahel bölgesi ve kalkınmasını sürdüren Somali dahil olmak üzere tüm Afrika'da istikrar ile güvenliğin hedeflendiğini vurguladı.