Dünya daha hızlı dönüyor: Bugün en kısa günlerden biri

• 5 Ağustos günü, normal bir güne göre 1,25 milisaniye daha kısa sürecek.
• Dünya’nın dönüşü, uzun süredir süren yavaşlama eğilimini tersine çevirdi.
• Bilim insanları hâlâ bu hızlanmanın ardındaki temel nedeni net olarak açıklayamıyor.
• Ay’ın konumu, gelgit etkileri ve çekirdek dinamikleri bu sürece etki edebilir.

Milisaniyelik fark, küresel etki

Timeanddate.com’un verilerine göre, 5 Ağustos 2025 Salı günü, Dünya’nın güneş günü 86.400 saniyelik standart süreden 1,25 milisaniye daha kısa olacak. Bu fark insanlar tarafından hissedilmese de, zaman bilimcileri için oldukça dikkat çekici. 2025 yılında benzer şekilde kısa olması beklenen iki gün daha var: 9 Temmuz (1,23 milisaniye kısa) ve 22 Temmuz (1,36 milisaniye kısa). Şimdiye kadarki en kısa gün ise 5 Temmuz 2024’te ölçülen 1,66 milisaniyelik kısalmaydı.

Dönüş hızı neden artıyor?

Dünya'nın dönüşü, ayın çekim kuvvetiyle oluşturduğu gelgit sürtünmesi nedeniyle yüzyıllardır yavaşlıyordu. Ay, Dünya’nın dönme enerjisini emerek yavaşlamaya sebep oluyordu. Ancak son birkaç yıldır bu eğilim tersine döndü ve Dünya yeniden hızlanmaya başladı. Bu, bilim dünyasında yeni soruları da beraberinde getirdi.

Bazı bilim insanları bu hızlanmanın küresel ısınma ile bağlantılı olabileceğini öne sürse de, daha güçlü bir olasılık Dünya’nın sıvı dış çekirdeğinin yavaşlamasıyla birlikte yüzeyin daha hızlı dönmeye başlaması olarak görülüyor. Bu içsel dinamikler, gezegenin genel rotasyon hızında küçük ama önemli değişiklikler yaratabiliyor.

Ayın konumu ve gelgit güçleri

Ay, yalnızca uzun vadede değil, kısa vadede de Dünya’nın dönüşünü etkiliyor. Ay’ın konumu, özellikle de Dünya’nın ekvatoruna olan açısal sapması, gelgit kuvvetlerinde değişime neden olarak dönüş hızını milisaniyelik oranlarda değiştirebiliyor. 2025’te beklenen en kısa üç günün de ayın bu konumsal etkileriyle bağlantılı olduğu düşünülüyor.

Negatif sıçrama saniyesi gündemde

Günlerin bu şekilde milisaniyelerle kısalmaya devam etmesi, zaman ölçümünde önemli bir gelişmeyi de beraberinde getirebilir. Eğer bu eğilim 2029 yılına kadar sürerse, tarihte ilk kez bir "negatif sıçrama saniyesi" eklenmesi gerekebilir. Bu, zamanı daha doğru tutmak için saatlerden bir saniyenin çıkarılması anlamına geliyor.

Bu tür bir uygulama, küresel navigasyon sistemlerinden telekomünikasyona kadar pek çok teknolojik sistemin güncellenmesini gerektirecek. Bu nedenle bilim dünyası, Dünya’nın dönüşünü büyük bir dikkatle takip ediyor.