Emeklilik hayali zorlaşıyor! Yeni düzenlemeler kimin canını yakacak? İhya, borçlanma ve prim maliyetlerinde son durum

• BAĞ-KUR’luların durdurulan sigortalılık sürelerini ihya etme maliyeti yüzde 34,75’ten yüzde 45’e çıkarılıyor.
• Askerlik ve diğer borçlanmalarda prim oranı yüzde 32’den yüzde 45’e yükseltiliyor.
• İşveren prim oranı yüzde 34,75’ten yüzde 35,75’e çıkarılırken teşvik oranları düşürülüyor.

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre, 2021 yılında yapılan düzenlemeyle düşük maliyetle canlandırılan BAĞ-KUR sigortalılık süreleri, yeni Torba Kanun’la ciddi bir maliyet artışıyla karşı karşıya.

Halen yüzde 34,75 olan ihya oranı yüzde 45’e yükseltiliyor. Bu artış, geçmişte cazip şartlarla yapılan emeklilik fırsatlarının artık çok daha pahalıya mal olacağı anlamına geliyor.

Borçlanmayla emeklilik artık daha pahalı olacak

Eksik prim günlerini borçlanarak emekli olma imkanı, uzun süredir sigortalıların en büyük desteklerinden biriydi. Ancak yeni düzenlemeyle askerlik ve diğer yurt içi borçlanma prim oranları yüzde 32’den yüzde 45’e çıkarılıyor. Sadece doğum borçlanması bu artıştan muaf tutuluyor. Bu değişiklik, emekli olmak isteyen bireylerin cebinden daha fazla para çıkacağına işaret ediyor.

Emeklilerin borçları maaşlarından kesilecek

Torba Kanun ile sosyal güvenlik borcu olan emekli ya da hak sahiplerinin gelirlerinden kesinti yapılacak. Buna göre, SGK’ya olan prim borcu, gecikme zammı veya cezası olan kişilerden, aylıklarının yüzde 25’ini geçmemek üzere kesintiyle tahsil edilecek. Bu uygulama, borcu olan emekliler için aylık gelirlerinde önemli bir düşüşe yol açabilir.

BES devlet katkısında Cumhurbaşkanına geniş yetki

Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı hâlen yüzde 30 oranında uygulanıyor. Yeni teklif ile bu katkının yüzde 50’ye kadar artırılması ya da tamamen sıfırlanması Cumhurbaşkanı’nın yetkisine bırakılıyor. Karakaş, bu yetkinin mali hedefler doğrultusunda sistemdeki dengeleri değiştirebileceğine dikkat çekiyor.

İşveren prim yükü ve teşviklerde ciddi değişiklikler

Yeni düzenlemeler işverenleri doğrudan etkiliyor:

Prim artışı: SGK prim oranı yüzde 34,75’ten yüzde 35,75’e çıkarılıyor. Artış sadece işveren hissesine yansıtılıyor.

Teşviklerde azalma: Özel sektör işverenlerine sağlanan 5 puanlık prim indirimi, imalat dışı sektörlerde yüzde 2’ye düşürülüyor.

Prim tavanı artıyor: Prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılıyor.

Genç girişimci teşviki kaldırılıyor: 2018’den beri uygulanan BAĞ-KUR prim teşvikinin tamamen sonlandırılması planlanıyor.

İsa Karakaş’a göre bu düzenlemeler, sosyal güvenlik sistemine kaynak yaratmayı hedeflerken bireylerin ve işverenlerin mali yükünü ciddi şekilde artıracak nitelikte.