Güneş’in şiddetli yüzünü incelemek için üç uydu uzaya fırlatıldı

• NASA ve NOAA, Güneş’in tehlikeli yüzünü incelemek için üç uyduyu aynı SpaceX roketiyle uzaya fırlattı.
• 1,6 milyar dolarlık görev, Güneş fırtınalarının Dünya’ya etkilerini önceden tespit etmeyi hedefliyor.
• IMAP sondası, Güneş rüzgarlarının oluşturduğu heliosferin sınırlarını inceleyecek.
• Diğer iki uydu, Dünya’nın jeokoronasını gözlemleyecek ve Güneş aktivitesini 7/24 izleyerek erken uyarı sağlayacak.

Güneş fırtınalarına karşı “kozmik araç paylaşımı”

NASA ve ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne (NOAA) ait olan uyduların toplam maliyeti yaklaşık 1,6 milyar dolar. NASA yetkilisi Joe Westlake, bir roketi paylaşarak yapılan bu ortak fırlatmayı “en üst düzey kozmik araç paylaşımı” olarak nitelendirdi.

Güneş fırtınaları, etkileyici kuzey ve güney ışıklarını oluştururken aynı zamanda iletişimi bozabiliyor ve uzaydaki astronotlar için tehdit oluşturabiliyor. Yeni uydular, bu tehlikeleri önceden tespit ederek erken uyarı sağlayacak.

Heliosferin sınırlarını araştıracak

Üçlü görevdeki en önemli araç, NASA’nın Yıldızlararası Haritalama ve Hızlandırma Sondası (IMAP) oldu. Bu araç, Güneş rüzgarlarının oluşturduğu ve Dünya’yı kozmik radyasyondan koruyan heliosferin dış sınırlarını inceleyecek.

IMAP aynı zamanda Güneş’ten gelen parçacık fırtınaları hakkında önceden bilgi vererek, NASA’nın Artemis Ay görevi kapsamında Ay yörüngesinde bulunacak astronotların güvenliğini sağlamada da kritik rol oynayacak.

Dünya’nın “ışıklı kabuğunu” gözlemleyecek

Görevdeki ikinci araç, NASA’nın Carruthers Geocorona Gözlemevi oldu. 1972’de Apollo 16 görevi sırasında Ay’a teleskop tasarımı bırakan bilim insanı George Carruthers’ın adını taşıyan gözlemevi, Dünya’nın atmosferinin en dıştaki parlayan tabakasını, yani jeokoronayı inceleyecek.

7/24 uzay hava durumu servisi

Üçüncü görev ise NOAA’ya ait. Ajansın yeni uydusu, Güneş’in aktivitesini 7/24 izleyerek güneş rüzgarlarını ölçmek ve Dünya’yı etkileyebilecek parlamaları önceden tahmin etmek için kullanılacak.

NASA’nın halihazırda Güneş’i gözlemleyen bir uydu filosu bulunuyor ancak bu yeni görevlerle birlikte daha gelişmiş ölçüm cihazları sayesinde Güneş hakkında çok daha net ve detaylı veriler elde edilmesi bekleniyor.

Amaç: Dünya’yı korumak

NASA Bilim Misyonu Şefi Nicky Fox, “Tüm bu görevleri bir araya getirerek Güneş’e dair çok daha iyi bir görüş elde edeceğiz. Amacımız, Dünya’yı daha iyi koruyabilmek için Güneş’i daha iyi anlamak.” ifadelerini kullandı.

Yetkililer, uyduların 2026 yılı başlarında görevlerine tamamen başlamasının planlandığını belirtiyor. Güneş’te yaşanacak büyük bir aktivite durumunda, Artemis görevi kapsamında Ay çevresinde bulunacak dört astronotun, artacak radyasyondan korunmak için kapsüllerinin altındaki özel bölmeye sığınacağı bildirildi.