Hükümetten otonom araçlar için yeni düzenleme: Cezalar ağırlaşıyor!

• Otonom araçların yönetiminden sorumlu olacak Yetkilendirilmiş Otonom Araç Kuruluşları (YOAK), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından denetlenecek.
• Araçlarda veri kaydedici bulundurma zorunluluğu getirilirken, bu verilerin manipüle edilmesi durumunda 200 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.
• Taksirle ölüm veya yaralanmaya sebebiyet veren otonom araçlar için adli para cezaları ve işletme izni iptali süreci işletilecek.

İstanbul’da geçtiğimiz günlerde bir otonom aracın ters istikamete girmesiyle sonuçlanan kaza, sürücüsüz araçlara yönelik hukuki boşluğu gündeme getirdi.

Hazırlanan taslağa göre, otonom veya tam otonom bir aracın trafiğe açık alanda denenmesi veya kullanılması için İçişleri Bakanlığına yetkilendirilme başvurusu yapılması gerekecek.

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, bu yükümlülüğü ihlal eden sürücüye veya YOAK yetkilisine 120 gün adli para cezası verilecek. Ancak aracın kullanımı otonom sistemin etkinleştirilmesini içermiyorsa bu izin şartı aranmayacak.

Sisteme uymayanlara ağır para cezaları geliyor

Yetkili sürücüler ve araç üreticilerinden oluşan YOAK’lar, otonom sistemleri ve araç parçalarını her zaman kusursuz durumda tutmakla yükümlü olacak. Sistemin zarar vermeyecek şekilde çalışmasını sağlama yükümlülüğüne aykırı davranılması halinde, ilk ihlalde 80 bin lira, sonraki ihlallerde ise 200 bin lira para cezası uygulanması planlanıyor.

Ayrıca, araçlarda en az 3 yıl veri saklayabilen bir veri kaydedici zorunlu olacak; bu veriler üzerinde oynanması durumunda yine 200 bin liralık ceza devreye girecek.

Bağımsız olay inceleme birimi kuruluyor

Otonom araçların karıştığı kazaların teknik analizi için İçişleri Bakanlığı bünyesinde beş farklı uzmanlık alanından oluşan "Bağımsız Olay İnceleme Birimi" ihdas edilecek. Bu birim; teknik, hukuki, tıbbi ve olay yeri analizlerini gerçekleştirecek.

Öte yandan araç sahibi, sistem müdahale uyarısı verdiğinde kontrolü almazsa, alkol veya uyuşturucu etkisi altındaysa ya da yazılıma yetkisiz müdahale ederse kazadan doğrudan sorumlu tutulacak.

Ölümlü kazalarda işletme izinleri süresiz iptal edilecek

Taslak teklifle Türk Ceza Kanunu’na (TCK) otonom araçlara özel maddeler ekleniyor. Taksirle ölüme sebebiyet verme durumunda 3 aydan 6 aya kadar, yaralamalarda ise 1 aydan 3 aya kadar adli para cezası öngörülüyor. Trafik kurallarına uymayan tam otonom araçlar 30 gün süreyle trafikten menedilecek.

En ağır yaptırım ise ölümlü kazalarda uygulanacak; ölümle sonuçlanan bir kazaya asli kusurlu olarak sebebiyet veren otonom araçların işletme izinleri süresiz olarak iptal edilecek.