İkinci el piyasasında yeni dolandırıcılık tehlikesi: Ekspertiz fiyatı doktoru geçti

• Yılda 8 milyon aracın el değiştirdiği ikinci el piyasasında artan ekspertiz firmalarında, kilometre düşürme, sahte parça kullanımı, pert kayıtlı araçları birleştirme gibi hileli satışları engellemesi gereken raporlar, bazı şirketler tarafından hileli düzenleniyor.
• Ekspertiz ücretlerinde standart bir tarife olmaması nedeniyle fiyatlar kaotik bir hale geldi; basit bir inceleme 3 bin liradan başlarken, ayrıntılı paketler 20 bin lirayı bulabiliyor.
• Sektörde MYK sertifikalı kurumsal firmaların yanı sıra, "kapı önü ekspertizi" tabir edilen kayıt dışı binlerce çalışan ve hileli rapor düzenleyen şirketler piyasayı riske atıyor.

Türkiye'de ikinci el araç piyasası yılda 8 milyon aracın el değiştirmesiyle büyük bir hızla büyüyor. Bu büyümeye paralel olarak açılan ekspertiz firmaları ise beraberinde birçok olumsuzluğu getirdi.

Kilometre düşürme, sahte parça kullanımı, pert kaydı olan araçların piyasaya sürülmesi ve hatta kazalı birkaç aracın birleştirilerek tek araç yapılması gibi hileli uygulamalar piyasada yaygınlaşmış durumda. Tüketiciler, bu olumsuzluklarla karşılaşmamak için araçlarını ekspertiz şirketlerine götürse de, bazı firmalar nedeniyle yeniden aldatılma riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Fiyat karmaşası: 20 bin liraya kadar tırmanıyor

Ekspertiz hizmeti almak isteyen tüketiciler, sektördeki kaotik fiyatlar nedeniyle zorlanıyor. Kurumsal firmaların ilan ettiği fiyatlar dışında standart bir tarife olmaması, aynı hizmet için vatandaşın kat kat fazla fiyat ödemesine sebep oluyor.

Basit bir diagnostik inceleme 3 bin liradan başlarken, kapsamlı hizmetlerle bu ücret 20 bin liraya kadar tırmanabiliyor. Örneğin, mini pakette sadece kaporta-boya ve motor mekanik kontrolü yapılırken, ayrıntılı ekstra paket 11 bin liradan başlayıp 19.500 liraya kadar çıkıyor ve bu pakette 1000 km kaporta boya garantisi, dyno motor performansı gibi ek hizmetler sunuluyor.

Kayıt dışı ekspertiz ve anlaşmalı hile tehlikesi

Ekspertiz sektöründeki denetimsizlik, hileli rapor riskini artırıyor. Sektör temsilcileri, MYK sertifikalı ve 'Uzman Otomotiv Teknisyeni/Eksperi' belgeli kişilerle çalışan kurumsal firmaların yanında, "kapı önü ekspertizi" olarak tabir edilen kayıt dışı binlerce küçük ölçekli yapılanmanın piyasayı riske attığı uyarısını yapıyor.

İddialara göre, kazalı aracını satan kişi veya galeriler, anlaşmalı olduğu ekspertiz şirketine yönlendirerek büyük hasarlı araca bile 'sorun yok' raporu alabiliyor. Başka bir serviste durumu öğrenen mağdurlar ise uzun süren hukuki süreçlerle karşılaşıyor.

Dolandırıcılığa karşı son kale tehlikede

Tüketici dernekleri, ekspertiz hizmetinin tüketici güvenliği için temel bir hizmet olduğunu, ancak fahiş fiyatlamanın ve hileli raporların kabul edilemez olduğunu belirtiyor.

Dernekler, "Elden para alan, fatura kesmeyen firmanın raporuna da güvenilmez. Yılda 8-10 milyon aracın geçtiği ekspertiz sektörü sıkı kontrol edilmeli. Aksi halde ekspertiz, dolandırıcılığa karşı son kale olmaktan çıkıp kendi başına sorun halini alacaktır" uyarısında bulunarak, Bakanlığın derhal harekete geçmesi gerektiğini ifade ediyor.