İngiliz Kemal olarak bilinen Ahmet Esat Tomruk hakkında MİT olumsuz rapor verdi

• MİT, "İngiliz Kemal" olarak bilinen Ahmet Esat Tomruk hakkında, Milli Emniyet Hizmeti Riyasetinin (MAH) görüşünü içeren 26 Aralık 1940 tarihli istihbarat raporunu paylaştı.
• Raporda, Tomruk'un "samimi ve dürüst bir karakter taşımadığı sonucuna varıldığı için alaka kesilmiştir" ifadesi yer aldı.
• Tomruk'un verdiği bilgilerin "ekseriya ağız havadislerinden ibaret olup her vatandaşın yapmak mecburiyetinde olduğu vazife çerçevesinin hududu içinde kalmaktadır" tespiti yapıldı.
• Raporda ayrıca Tomruk’un sarhoş ve kumarbaz olduğu, Bulgarlarla fazlaca temas ettiği ve bir İngiliz kadını ile metres hayatı yaşadığı bilgisine yer verildi.

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), resmi internet sitesindeki "Özel Koleksiyon" bölümünde, Milli Mücadele yıllarındaki istihbarat faaliyetleriyle tanınan, adına romanlar yazılıp filmler çekilen Ahmet Esat Tomruk, namıdiğer "İngiliz Kemal"e ilişkin olumsuz görüş içeren bir belge yayımladı. Yayımlanan 26 Aralık 1940 tarihli istihbarat raporunda, "İngiliz Kemal"in dürüst bir karakter taşımadığı belirtilerek verdiği bilgilerin güvenilir olmadığı sonucuna varıldığı aktarıldı.

MİT raporunda "itimada layık olmaktan uzak" tespiti

Milli Emniyet Hizmeti Riyasetinin (MAH) görüşünü içeren ve Genelkurmay Başkanlığına yazılan 1940 tarihli raporda, Ahmet Esat Tomruk'un "İngiliz Kemal", "Boksör Kemal", "Kemal Esat", "Gözlüklü Kemal" gibi muhtelif isimler taşıdığı belirtildi. MAH, bir zamanlar kendisinden istifade düşünülse de, Tomruk’tan "samimi ve dürüst bir karakter taşımadığı sonucuna varıldığı için alaka kesilmiştir" sonucuna varıldığını kaydetti.

Raporda, o dönemde Bulgarlarla fazlaca temas eden ve bir İngiliz kadını (Dorti Brayit) ile metres hayatı yaşayan Tomruk'un, İngiliz İstihbarat Servisi'ne de hizmet teklif ettiği ancak İngilizlerce yüz verilmediği aktarıldı. Bunun üzerine Alman istihbaratıyla temasa geçmek üzere çalıştığı duyulan Tomruk için raporda, "Sarhoş ve kumarbaz olduğu da öğrenilen bu adamdan istifade melhuz olmadığı gibi verdiği veya vereceği haberler de itimada layık olmaktan uzaktır" ifadeleri kullanıldı.

Alman büyükelçiye mektup gönderen muhtar takip edildi

MİT'in paylaştığı bir diğer özel belgede ise, Alman devlet adamı ve diplomat Franz von Papen'in Türkiye'de büyükelçilik yaptığı 1942 yılında, İzmir'deki Şemikler köyü muhtarı Şakir'e cevaben yazdığı mektup ve İzmir Merkez Amirliği'nin konuya ilişkin yazısı yer aldı.

Von Papen, 9 Mart 1942 tarihli teşekkür mektubunda, Türk milletinin muhtelif tabakalarından aldığı tebriknameler arasında muhtar Şakir'in mektubunun bilhassa memnuniyet verici olduğunu ifade etti.

İzmir Merkez Amirliği'nin 21 Nisan 1942 tarihli yazısında ise, muhtar Şakir'in, gazetede okuduğu bomba hadisesini müteakip Von Papen'e bir mektup yazarak hadiseden sağ kurtulmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdiği belirtildi. Merkez Amirliği, muhtar Şakir'in Almanlarla derecesi alakasını öğrenmek maksadıyla bir posta müvezziini görevlendirerek mektubu teslim ettirdiğini ve bu vesileyle muhtarın Von Papen'i şahsen tanımadığını, sadece Almanlara karşı beslediği sempati dolayısıyla mektup yazdığını öğrendiğini kaydetti.