Fabrikalarda gelecek savaşı başladı / therobotreport
Endüstri 4.0, yapay zeka ve giyilebilir robotik teknolojilerin fabrikalara entegre edilme hızı, modern işçi sınıfı ile küresel sermayeyi tarihin en sıra dışı hak mücadelesinde karşı karşıya getirdi. Uluslararası ajansların aktardığı bilgilere göre; Güney Kore'nin ve dünyanın en büyük otomotiv üreticilerinden biri olan Hyundai fabrikalarında üretim, benzeri görülmemiş bir gerekçeyle durma noktasına geldi. Kore Metal İşçileri Sendikası’na bağlı binlerce çalışan, her geçen gün daha becerikli ve esnek hale gelen insansı (humanoid) robotların yakın gelecekte kendilerini işsiz bırakacağı endişesiyle grev kararı alarak meydanlara indi.
25 bin robotluk "Devrim" planı işçileri tedirgin etti
İşçileri bu radikal eyleme iten süreç, Hyundai’nin bağlı kuruluşu olan dünyaca ünlü robotik şirketi Boston Dynamics aracılığıyla geliştirdiği yeni nesil "Atlas" insansı robotlarını üretim hatlarına dahil etme planıyla başladı. Şirket yönetimi, geçtiğimiz aylarda yatırımcılara yaptığı resmi sunumlarda stratejik hedeflerini büyüterek, araç üretim tesislerinde 25 binden fazla insansı robot kullanmayı amaçladığını duyurmuştu.
Gelişmiş yapay zeka modelleriyle donatılan bu robotların videoları ve yetenekleri sosyal medyada yayıldıkça, fabrikadaki insani iş gücü arasında gelecek kaygısı zirveye ulaştı. Bir sendika temsilcisinin Financial Times’a yaptığı, "Robotların her gün daha da akıllandığını görmek bizi geleceğimiz adına derin bir tedirginliğe sürüklüyor" açıklaması, sahadaki psikolojik atmosferi özetler nitelikte.
Hem veto yetkisi hem de 27 bin dolarlık prim talebi
Krizin masadaki çözümü için sendika, Hyundai yönetiminin önüne oldukça çetin ve radikal şartlar koydu:
- Teknolojik veto hakkı: İşçiler, fabrikalarda otomasyon, dijitalleşme ve yapay zeka kullanımıyla ilgili atılacak her adımda ve kurulacak her yeni sistemde sendikanın mutlak onayının alınmasını, yani yönetimde söz sahibi olmayı istiyor.
- Kârdan üçte bir pay: Sendika, Hyundai'nin yıllık kârının yaklaşık üçte birinin performans primi olarak işçilere dağıtılmasını talep ediyor. Bu talep kabul edilirse, 73 bin çalışanın her birinin hesabına tek seferde 27 bin dolar (yaklaşık 1 milyon 257 bin TL) yatırılması gerekecek.
Şirket savunması: Robotlar sadece ağır işleri yapacak
Grev dalgası karşısında savunma pozisyonuna geçen Hyundai yönetimi ise otomasyon yatırımlarının işçi düşmanlığı olmadığını öne sürüyor. Şirket yetkilileri, insansı robotların insanların yapmak istemediği, iş güvenliği riski yüksek olan, aşırı ağır ve tehlikeli montaj görevlerinde kullanılacağını, mevcut istihdamı koruma niyetinde olduklarını savunuyor.
Ancak uzmanlar, Samsung çalışanlarının yapay zeka kaynaklı kâr artışlarından yüksek primler almasının ardından Hyundai işçilerinde de haklı bir ekonomik beklenti oluştuğunu, endişelerin ise küresel çapta bir istihdam krizinin habercisi olduğunu belirtiyor. Robotların kabiliyetleri arttıkça endüstriyel devlerin insan yerine dijital ve mekanik iş gücünü seçme eğilimi, önümüzdeki yıllarda daha pek çok küresel markada benzer işçi isyanlarını tetikleyecek gibi görünüyor.
