İnsan emeğiyle yazılan kitaplar lüks bir tüketim mi olacak?

• Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının hazırladığı yeni bir rapora göre, yazarların yüzde 51’den fazlası, yapay zekânın sonunda işlerinin tamamını ele geçireceğinden korkuyor.
• Araştırmaya katılan yazarların üçte birinden fazlası, teknolojinin şimdiden gelirlerini olumsuz etkilediğini belirtirken, en yüksek riskin romantizm, gerilim ve polisiye gibi popüler türlerde olduğu açıklandı.
• Bazı yazarlar, insan tarafından yazılan romanın "lüks bir ürün" olacağı, yapay zekâ tarafından üretilen kurgunun ise ucuz veya ücretsiz olacağı distopik bir pazar modelinin ortaya çıkacağını öngörüyor.
• Yazarların yüzde 59’u, eserlerinin kendilerinden izin veya ödeme alınmaksızın ChatGPT gibi büyük dil modellerini eğitmek için kullanıldığını bildiklerini söyledi.

İnsan yazarların rekabet hızı endişesi

Edebiyat dünyasının geleceği, geçmişteki Charles Dickens, Agatha Christie veya J.R.R.Tolkien gibi efsanevi yazarların yerini alabilecek endişe verici bir teknoloji ile karşı karşıya. Cambridge Üniversitesi araştırmacıları tarafından hazırlanan yeni bir rapor, yapay zekânın önümüzdeki on yıllarda toplu kurgu üretimine başlayabileceğini belirtiyor.

Rapora göre, insan yazarların bu üretim hızına ayak uydurmakta zorlanacağı düşünülüyor. Rapor, 258 romancı ve 74 sektör profesyoneli ile yapılan anketlere dayanıyor ve endişenin boyutunu ortaya koyuyor.

Araştırmaya katılan yazarların yüzde 51’den fazlası, yapay zekânın sonunda işlerinin tamamını ele geçireceğinden korkuyor. Dahası, yazarların üçte birinden fazlası, teknolojinin şimdiden gelirlerini olumsuz etkilediğini dile getiriyor.

Popüler türler en büyük risk altında

Rapora göre, bu durum özellikle romantizm, gerilim ve polisiye gibi türleri sevenler için kötü haber. Çünkü bu türler, hızlı formüllere dayandığı için yapay zekâ tarafından üretilme riski en yüksek olan edebi türler olarak görülüyor.

Raporun yazarı Dr. Clementine Collett, "Çok miktarda kurguyla eğitilmiş üretken yapay zekânın, yazının değerini düşüreceği ve insan romancılarla rekabet edeceği konusunda yazarlar arasında yaygın bir endişe var" dedi.

Ayrıca araştırma, yazarların yüzde 59’unun eserlerinin, kendilerinden izin veya ödeme yapılmaksızın ChatGPT gibi büyük dil modellerini eğitmek için kullanıldığını bildiğini gösteriyor.

Çok satan yazardan distopik pazar uyarısı

Bazı yazarlar, insan tarafından yazılan romanın "lüks bir ürün" haline geleceği, buna karşılık yapay zekâ tarafından seri üretilen kurgunun ise ucuz veya ücretsiz olacağı distopik, iki kademeli bir pazarın ortaya çıkacağını öngörüyor.

"İncili Küpeli Kız" romanının çoksatan yazarı Tracy Chevalier, bu endişeyi yorumlarken, "Kar odaklı bir kitap endüstrisinin, daha fazla kitap üretmek için yapay zekâyı kullanmaya yöneleceğinden endişeleniyorum" dedi.

Chevalier, yapay zekâ kullanarak roman üretmek daha ucuzsa, yazarlara ödeme yapılmayacak avans veya telif hakkı yoksa ve üretim daha hızlıysa, yayıncıların neredeyse kaçınılmaz olarak YZ ürünlerini yayınlamayı seçeceğini söyledi.

Chevalier, tıpkı el örgüsü kazaklar yerine makine yapımı olanları daha ucuza almamız gibi, okuyucuların da ucuz yapay zekâ romanlarını tercih etme ihtimalinden korktuğunu belirtti.

Özgünlük kaybı ve yaratıcılığın acısı

Ancak yazarların endişesi sadece maddi kaygılarla sınırlı değil. Bazı romancılar, yapay zekânın yaratıcı sürecin "sihrini" bozacağından korkuyor. "Sell Us the Rope" gibi beğenilen tarihi romanların yazarı Stephen May, yapay zekânın ilk taslaktan gerekli olan "sürtüşmeyi" ve "acıyı" alarak son ürünü zayıflatacağından endişe duyduğunu dile getiriyor.

Ayrıca yazarlar, kurgudaki özgünlük kaybı konusunda da uyarılarda bulunuyor. Yapay zekâ kullanımı, basmakalıp formüllere dayanan, giderek daha yavan bir kurguya yol açabilir ve basmakalıp düşünceleri pekiştirebilir. Hatta bazıları, yazarların insan olduklarını kanıtlamak için daha "deneysel" kurguya yöneleceği bir dönemin başlayabileceğini bile düşünüyor.

İnsan karmaşıklığını anlama riski

Dr. Collett, romancıların, yayıncıların ve menajerlerin romanın temel amacının insan karmaşıklığını keşfetmek ve iletmek olduğunu söylediğini belirtiyor. Collett, "Birçoğu, yapay zekânın insan olmanın ne anlama geldiğini anlayamayacağı için, artan yapay zekâ kullanımının bunu riske attığını söyledi" dedi.

Tüm bu endişelere rağmen, rapordaki katılımcıların yüzde 80’i yapay zekânın toplumun bazı kesimlerine fayda sağladığı konusunda hemfikir gözüküyor. Yazarların üçte biri ise, yapay zekâyı yazma süreçlerinde kullandığını belirtti. Ancak bu kullanımın çoğunlukla bilgi aramaları gibi "yaratıcı olmayan" görevler için olduğunu ifade ettiler.