İran'da Dini Lider beli oldu: Uzmanlar Meclisi Mücteba Hamaney'i seçti

• İran’da Uzmanlar Meclisi, Ali Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’i ülkenin yeni lideri olarak seçti.
• İran ordusu ve Devrim Muhafızları, yeni lidere bağlılıklarını ilan etti.
• Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan yayımladığı mesajla Mücteba Hamaney’i tebrik etti.
• Mücteba Hamaney uzun süredir İran siyasetinde perde arkasındaki etkili isimlerden biri olarak görülüyordu.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybeden Ali Hamaney’in ardından İran’da yeni lider belli oldu.

İran’da lider seçme yetkisine sahip Uzmanlar Meclisi, Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’in “ezici oy çoğunluğuyla” İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak seçildiğini duyurdu.

Meclisten yapılan yazılı açıklamada, yeni liderin seçiminin ABD ve İsrail saldırıları sonrası gerçekleştirilen olağanüstü oturumda tamamlandığı belirtildi.

Silahlı kuvvetlerden bağlılık mesajı

İran’da yeni liderin açıklanmasının ardından ülkenin silahlı kuvvetleri de bağlılık mesajı yayımladı.

Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre İran Genelkurmay Başkanlığı, İran Devrim Muhafızları Ordusu ve İran Ordusu ayrı ayrı yaptıkları açıklamalarda yeni liderin komutası altında ülkeyi savunmaya devam edeceklerini bildirdi.

Açıklamalarda İran’ın “düşmanlarına karşı direnişini sürdüreceği” vurgusu da yer aldı.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’dan tebrik mesajı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yayımladığı mesajla Mücteba Hamaney’i tebrik etti.

İran Meclisi Haber Ajansı’na göre Pezeşkiyan mesajında, ülkedeki mevcut sorunların aşılmasının ancak güçlü bir birlik ortamıyla mümkün olacağını belirtti.

Pezeşkiyan, yeni liderin hikmetli yönetimi ve halkın dayanışmasıyla İran’ın bağımsız ve güçlü bir şekilde yoluna devam edeceğini ifade ederek Mücteba Hamaney’e başarı dileğinde bulundu.

Mücteba Hamaney kimdir?

Mücteba Hüseyni Hamaney, 17 Eylül 1969’da Meşhed’de doğdu. İran’ın önceki lideri Ali Hamaney’in ikinci oğlu olan Mücteba Hamaney, ailesinin 1979’da Tahran’a taşınmasının ardından dini eğitimine Kum’daki İslam ilimleri okullarında devam etti.

Fıkıh ve usul alanında ileri düzey eğitim alan Hamaney, Şii dini geleneğinde en üst seviyelerden biri kabul edilen içtihat derecesine ulaştı. Bu seviyeye ulaşan kişiler “müçtehit” olarak kabul ediliyor ve dini yorum yapma yetkisine sahip oluyor.

İran-Irak Savaşı sırasında Besic güçlerinde gönüllü olarak cephede bulunduğu belirtilen Mücteba Hamaney, resmi bir devlet görevi üstlenmemesine rağmen 2000’li yıllardan itibaren İran siyasetinde etkili bir isim olarak anıldı.

Bazı analistler, özellikle Devrim Muhafızları içindeki bazı komutanlarla yakın ilişkileri bulunduğunu ve 2005 ile 2009’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde perde arkasında rol oynadığını ileri sürüyor.

İran liderinin yetkileri

İran’da liderlik makamı, devletin en güçlü kurumu olarak kabul ediliyor. “Rehber” olarak adlandırılan lider, Cumhurbaşkanı dahil tüm devlet kurumlarının üzerinde yer alıyor.

İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olan lider, iç güvenlikten dış politikaya kadar birçok alanda nihai karar merci olarak görülüyor.

Lider, halk tarafından seçilen 88 üyeli Uzmanlar Meclisi tarafından belirleniyor. Ancak bu meclise aday olacak isimler Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylanıyor.

İran’daki iki ordulu yapı

İran’ın askeri sistemi iki ayrı ordudan oluşuyor: İran Ordusu ve İran Devrim Muhafızları Ordusu.

1979 devriminden önceki ordunun devamı olan İran Ordusu klasik askeri yapı görevlerini yürütürken, Devrim Muhafızları Ordusu ise devrim ideolojisini koruma görevini üstleniyor.

Devrim Muhafızları, askeri gücünün yanı sıra ekonomi, siyaset ve medya alanlarında da geniş bir etkiye sahip bulunuyor.