İran ruhani liderlerini tasvir eden bir bayrak - Getty Images
- İran, nükleer programından büyük tavizler vermeden ekonomik yaptırımların hafifletilmesini amaçlıyor.
- Hürmüz Boğazı'nda yaşanan karşılıklı askeri saldırılara rağmen Tahran yönetimi müzakere masasında kaldı.
- Katar'daki görüşmelerde yurt dışında dondurulan 24 milyar dolarlık İran fonunun serbest bırakılması pazarlığı yapıldı.
- Cumhuriyetçilerin eleştirilerinin hedefindeki Trump, anlaşma sonrası İran'ı İbrahim Anlaşmaları'na dahil etme isteğini açıkladı.
İran'ın ABD ile yürüttüğü müzakerelerde izlediği strateji netleşmeye başladı. Tahran yönetimi, ağırlaşan ekonomik krizden çıkmak isterken ABD Başkanı Donald Trump’a siyasi bir zafer hediye etmekten kaçınıyor.
Wall Street Journal’ın konuştuğu İranlı ve Arap yetkililere göre temel hedef, nükleer programdan geri adım atmadan Batı'da dondurulmuş 100 milyar dolarlık varlığın bir kısmını kurtarmak. Ayrıca küresel petrol piyasalarına yeniden erişim sağlamak amaçlanıyor.
Çatışmalar masayı deviremedi
Hürmüz Boğazı'nda pazartesi gecesi yaşanan şiddetli askeri hareketlilik bile tarafları masadan kaldıramadı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), mayın döşediği gerekçesiyle İran'a ait sürat teknelerini vurdu.
İran ABD uçaklarına ateş açarak karşılık verirken, Washington yönetimi de İran'daki füze fırlatma alanlarını hedef aldı.
Saldırılarda Devrim Muhafızları Ordusu üyelerinin hayatını kaybettiği bildirildi. Ancak İran, görüşmelerin sekteye uğramaması için bu kayıpları duyurmayı bilinçli olarak geciktirdi.
Katar'da 24 milyar dolarlık pazarlık
İran'ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf, tıkanan noktaları aşmak için Katar'da kritik temaslarda bulundu.
Salı günü Tahran'a dönen Galibaf'ın en önemli müzakere noktası, yurt dışında dondurulan 24 milyar dolarlık fonun serbest bırakılmasıydı.
İddialara göre İran, bu paranın yarısını anlaşmanın ilk aşamasında geri almak için uzlaşmaya oldukça yakın.
Savaş ve ABD ablukası, İran'da halihazırda derinleşen ekonomik krizi daha da içinden çıkılmaz bir hale getirdi.
Enerji altyapısına yönelik saldırılar yakıt karnesi uygulamasına yol açarken, artan enflasyon ocak ayında ülke çapında protestoları tetiklemişti.
Cumhuriyetçilerden Trump'a büyük baskı
Müzakerelerde ABD iç siyasetinin oluşturduğu baskı da giderek artıyor. Senatör Ted Cruz başta olmak üzere Cumhuriyetçiler, ortaya çıkan anlaşma taslağını Tahran'ı güçlendirecek tarihi bir hata olarak görüyor.
Trump ise eleştirilere Truth Social üzerinden yanıt vererek, sürecin Obama dönemindeki nükleer anlaşmanın "tam tersi" olduğunu savundu.
ABD Başkanı ayrıca, zenginleştirilmiş uranyumun ülkesine teslim edilmesi talebinden vazgeçtiğini belirtti.
Trump, nükleer malzemenin imha edilmesini veya başka bir ülkeye verilmesini tercih ettiğini söyledi.
"İbrahim Anlaşması" sürprizi
Öte yandan Trump, barış anlaşmasının ardından İran'ı da Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye gibi ülkelerle birlikte İbrahim Anlaşması'na dahil etmeyi önerdi.
Önceden bilgilendirilmeyen Orta Doğu liderlerinin, Trump'ın masaya getirdiği bu sürpriz teklif karşısında büyük şaşkınlık yaşadığı belirtildi.
