İsrail Türkiye'den Siloam Yazıtı'nı neden ısrarla istiyor?

• M.Ö. 8. yüzyıla ait olduğu düşünülen Siloam Yazıtı, 1880'de o dönem Osmanlı toprağı olan Kudüs'te bulundu ve 1882'de İstanbul'a getirildi.
• Eser, günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenmektedir ve Yahudi tarihi açısından en önemli yazıtlardan biri olarak kabul edildi.
• İsrail, 1998'den bu yana başbakanlar ve cumhurbaşkanları düzeyinde yazıtın iadesini defalarca talep etti, ancak tüm talepler Türkiye tarafından reddedildi.
• Erhan Afyoncu'ya göre yazıt, bulunduğu dönemde Osmanlı toprağı olan bir yerden imparatorluk müzesine getirildiği için Türkiye'nin yasal mülküdür.

Yazıt Kudüs'teki bir su tünelinde bulundu

Tarihçi Erhan Afyoncu'nun açıklamalarına göre, Siloam (Şiloah) Yazıtı 1880 yılında Kudüs'teki Hezekiel Tüneli'nin duvarında bulundu. Fenike alfabesiyle yazılmış 6 satırlık metnin, M.Ö. 8. yüzyılda Kral Hezekiya döneminde bir Asur kuşatmasına karşı inşa edilen su kanalını anlattığı düşünüldü.

Yazıt, tünelden çıkarılırken kırıldı ve korunması amacıyla 1882'de dönemin imparatorluk müzesi olan Müze-i Hümayun'a, yani bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ne gönderildi. Eser o tarihten beri İstanbul'da bulunmaktadır.

İsrail'in iade talepleri defalarca reddedildi

İsrailli yetkililer ve bilim insanları, yazıtın kendileri için önemini vurgulayarak iadesi yönünde yıllardır girişimlerde bulundu. Erhan Afyoncu'nun belirttiğine göre, bu talepler resmi düzeyde birçok kez tekrarlandı.

İlk olarak 1998'de dönemin İsrail Başbakanı Netanyahu, Başbakan Mesut Yılmaz'dan yazıtı istedi ancak bu talep kabul görmedi. 2007'de Kudüs Belediye Başkanı ve son olarak 2022'de Türkiye'yi ziyaret eden İsrail Cumhurbaşkanı Herzog tarafından yapılan iade talepleri de Türk yetkililerince reddedildi.

Afyoncu: 'Yazıt Osmanlı toprağından başkente getirildi'

Prof. Dr. Erhan Afyoncu, Türkiye'nin iade taleplerini reddetmesinin arkasındaki tarihi ve hukuki gerekçeyi net bir dille ortaya koydu. Afyoncu, Türkiye'nin pozisyonunu şu sözlerle özetledi:

"Bu yazıt 1882'de İstanbul'a geldiğinde Kudüs Osmanlı toprağıydı. Kendi toprağımızdan çalınmasın diye başkentteki imparatorluk müzesine getirmiştik. O dönemde İsrail diye bir devlet de yoktu."