Kahvenin yolculuğu: Kültürden ticarete

• Kahve üretim süreci ekimden hasada, işleme ve kavurmadan ihracata kadar birçok aşamadan oluşuyor.
• Arabica ve Robusta ticari açıdan en önemli türler olarak öne çıkıyor.
• Brezilya, dünyanın en büyük kahve üreticisi ve ihracatçısı konumunda.
• Türkiye, üretici olmamasına rağmen Türk kahvesi geleneğiyle kültürel açıdan özel bir yer ediniyor.

Kahvenin yolculuğu toprakta başlıyor

Kahve üretimi, genellikle gölgeli fidanlıklarda yetiştirilen fidelerle başlıyor. Fideler sık sık sulanarak doğrudan güneş ışığından korunuyor ve çoğunlukla yağışlı mevsimlerde toprağa aktarılıyor.

Kahve ağaçlarının meyve vermesi 3 ila 4 yılı bulurken, olgunlaşan kirazlar koyu kırmızı ya da mor renge bürünüyor ve hasada hazır hale geliyor.

Hasat zamanı emeğin en yoğun olduğu dönem

Hasat, kahve üretiminde en kritik aşamalardan biri. Çoğu ülkede çekirdekler elle toplanırken, Brezilya gibi geniş arazilerde makineli sistemler kullanılıyor.

Şerit toplama yönteminde dal üzerindeki tüm kirazlar toplanırken, seçerek toplamada sadece olgunlaşmış çekirdekler alınıyor. Bu yöntem özellikle Arabica türünde tercih ediliyor.

Kahvenin lezzetini işleme yöntemleri belirliyor

Kahvenin aromasını şekillendiren işleme yöntemleri kuru, ıslak ve bal yöntemi olarak üçe ayrılıyor. Kuru yöntemde kirazlar güneşte kurutulurken, ıslak yöntemde dış katmanlar temizleniyor. Bal yönteminde ise çekirdekler doğal şekerli tabakasıyla birlikte kurutularak tatlımsı aromalar kazanıyor.

Bu aşamalar, kahvenin nihai tadını belirleyen en kritik adımlar arasında yer alıyor.

Kavurma süreci kişisel damak zevkini yansıtıyor

Kavurma, kahvenin lezzetini ve kafein oranını etkileyen en önemli aşamalardan biri. Açık kavurma daha hafif ve asidik tatlar sunarken, orta kavurma dengeli aromasıyla öne çıkıyor. Koyu kavurma ise yoğun ve belirgin bir lezzet profili sağlıyor.

Kahve tutkunları ayrıca "şehir kavurması", "Viyana kavurması" gibi özel adlarla tanımlanan farklı kavurma türleriyle de karşılaşabiliyor.

Kahvenin kültürel ve ekonomik önemi

ICO İletişim Sorumlusu Estela Candido Cotes, Arabica ve Robusta türlerinin ticari açıdan en önemli kahveler olduğunu vurguladı. Arabica küresel üretimin %57’sini oluştururken, Robusta daha dayanıklı fakat daha acı bir tada sahip.

Brezilya, kahve üretiminde lider konumda yer alırken, Vietnam, Kolombiya ve Endonezya onu takip ediyor. ABD toplam hacimde en büyük tüketici olurken, İskandinav ülkeleri kişi başına düşen tüketimde zirvede.

Türkiye’nin kahve üreticisi olmadığını belirten Cotes, Türk kahvesi geleneğinin kültürel açıdan kahve dünyasında özel bir konumda olduğunu ifade etti. Türkiye’de kahve tüketimi 2015-2016’da 1,11 milyon çuval iken, 2023-2024’te 2,16 milyon çuvala ulaştı.

Kahvenin geleceği iklim değişikliğine bağlı

Cotes, kahvenin yalnızca ekonomik bir meta değil, farklı toplumlarda kültürel bir köşe taşı olduğunu söyledi. Dünya çapında 25 milyondan fazla ailenin geçim kaynağını kahveden sağladığını vurguladı.

Z kuşağının sürdürülebilirlik ve etik üretim talebinin arttığını belirten Cotes, iklim değişikliğinin üretim için büyük bir tehdit olduğunu dile getirdi. Kahvenin geleceği için iklime dirençli mahsuller ve rejeneratif tarım yöntemleri öne çıkıyor.