Katalan ayrılıkçılar Sánchez’in hükümetine desteği kesti

• Bu kararla, İspanya Meclisi'ndeki 7 sandalyesine güvenen Sánchez hükümeti, yasa çıkarma ve ABD Başkanı Donald Trump'ın talep ettiği savunma harcamalarını artırmak için gerekli ek fonları sağlama umudunu kaybetti.
• Puigdemont, ülkedeki merkez sağ ve aşırı sağ partilerle (Halk Partisi ve Vox) işbirliği yaparak Sánchez'i devirme teklifini reddetti.
• Junts'un kopuş gerekçeleri arasında; kendisinin iadesini durdurması beklenen af yasasının mahkemelerce durdurulması, Katalanca'nın AB resmi dili olarak tanınamaması ve göçmenlik üzerinde Katalonya'ya yetki verilmemesi gibi yerine getirilmeyen vaatler yer alıyor.

Katalan ayrılıkçıları temsil eden Junts partisi, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez liderliğindeki azınlık hükümetiyle olan bağlarını kesme kararı aldı.

Partinin sürgündeki lideri Carles Puigdemont, bu kararın temelinde, Sosyalistlerin 2023'te verdikleri sözleri yerine getirme konusunda "isteksiz" davranması olduğunu belirtti. Junts’un, İspanya Meclisi’ndeki 7 milletvekilinin desteği, Sánchez’in hükümetini ayakta tutan kritik bir unsurdu.

Bu kopuş, Sánchez hükümeti için ciddi bir tehlike arz ediyor. Junts’un vekillerinin desteği olmadan, hükümetin herhangi bir yasa tasarısını Meclis’ten geçirme umudu kalmadı.

Başbakan, bu yasama dönemi başladığından beri yeni bir bütçeyi onaylatamadı ve yönetimi 2022 bütçesi uzatmaları ve AB kurtarma fonlarıyla sürdürmekteydi.

Dahası, Katalan ayrılıkçı vekillerin desteği olmadan, Sosyalistler ABD Başkanı Donald Trump’ın talep ettiği savunma harcamalarını artırma zorunluluğunu yerine getirecek ek fonları da sağlama imkânını kaybetti.

Puigdemont, Sosyalistlerin artık "yönetme kapasitesine sahip olmadığını" söyleyerek Sánchez'e iktidarda nasıl kalmayı düşündüğünü açıklama çağrısında bulundu.

Muhalefetle işbirliğine kapı kapandı

Sánchez hükümetine desteği kesen Puigdemont, merkez sağ Halk Partisi ve aşırı sağ Vox grubuyla işbirliği yaparak hükümeti devirmeye yönelik bir gensoru önergesini desteklemeyi ise reddetti. Puigdemont, siyasi pozisyonunu netleştirerek, "Katalonya’yı desteklemeyen hiçbir hükümeti, bu hükümeti de başka bir hükümeti de desteklemeyeceğiz," dedi.

Bu açıklama, hem ayrılıkçı harekete hem de ulusal hedeflerine karşı çıkan bu partilerle olası bir işbirliğini dışladı. Böylece İspanya siyasetinde, Sánchez'i devirme potansiyeli olan ancak onun yerine istikrarlı bir alternatif sunulamayan bir açmaz ortaya çıktı.

Yerine getirilmeyen taahhütler sorun yarattı

Perpignan'da düzenlediği basın toplantısında Puigdemont, Sosyalist Parti'yi ve Sánchez'i verdikleri sözleri tutmamakla suçladı. Junts'un 2023'teki hayati desteği karşılığında Sosyalist Parti, yüzlerce ayrılıkçının yararlanacağı bir af yasasını geçirmeyi ve Katalanca'nın İspanya Meclisi'nde kullanımını sağlayan yeni kurallar gibi başka önlemleri taahhüt etmişti.

Taahhütlerin bir kısmı (Katalanca'nın Meclis'te kullanımı gibi) yerine getirilse de, diğerleri beklemede kaldı. Özellikle, vaat edilen af yasası İspanya Parlamentosu'ndan geçmesine rağmen, mahkemeler tarafından tam olarak uygulanması durduruldu.

2017'deki başarısız Katalan bağımsızlık referandumunun ardından ülkeyi terk eden ve Belçika'da sürgünde yaşayan Puigdemont, aleyhine devam eden yolsuzluk suçlamaları nedeniyle İspanya Yüksek Mahkemesi tarafından af yasasından yararlanması engellendi.

Puigdemont, bu durumun kendisinde derin bir hayal kırıklığı yarattığını vurguladı.

Diğer İhtilaflı Konular

Puigdemont, ilişkilerin kesilme nedenleri arasında iki önemli konuya daha dikkat çekti:

• Katalanca’nın AB Resmi Dili Olarak Tanınması: Sánchez hükümetinin, Katalanca'nın AB resmi dilleri arasına alınması çabalarında başarılı olamaması, ayrılıkçı lider için bir hayal kırıklığı oldu.
• İspanyol diplomatlar bu amaçla iki yıl boyunca yoğun lobi faaliyetleri yürütmüş, hatta Almanya'yı bu teklife destek vermeye ikna etmişti.
• Ancak diğer AB ülkeleri, bunun AB'ye milyonlarca avro çeviri ve tercüme masrafı getireceğini ve Breton, Korsika veya Rusça konuşan azınlıkları da benzer tanınma taleplerine teşvik edeceğini savunarak karşı çıkıyor.
• Göçmenlik Yetkisinin Katalonya’ya Devri: Sánchez hükümetinin, göçmenlik üzerindeki yetkiyi Katalonya bölgesine devretme konusundaki isteksizliği, Puigdemont'a göre Sosyalistler ve Junts arasındaki "siyasi güvenin" eksik olduğunu kanıtladı.

Junts üyeleri, yürütme komitesinin aldığı bu kararı bugün (Perşembe) sona erecek bir iç istişareyle onaylayacak veya reddedecek. Puigdemont'un en sadık takipçilerini içeren parti tabanının, Sosyalistlerle bağları koparma kararını büyük ölçüde desteklemesi bekleniyor.

Sánchez ise Madrid'de düzenlenen Sosyalist Parti liderlik toplantısında, partinin Junts ile "diyaloğa açık kalması ve angajman kurmaya istekli olması" gerektiğini savunarak uzlaşmacı bir tavır sergiledi.

Ancak Bilim ve Üniversiteler Bakanı Diana Morant, Junts seçmeninin "Vox veya Halk Partisi'nin hükümet etmesine oy verdiğinden" şüpheli olduğunu dile getirerek Katalan ayrılıkçıların "İspanya'nın ilerlemeyi mi yoksa gerilemeyi mi temsil edeceğini seçmeleri" gerektiğini söyledi.