Meclis’te kritik aşama! 'Süreç' raporları sunuldu: Ortak metin çıkacak mı?

• Siyasi partiler, silah bırakma sürecinden hukuki reformlara kadar "Terörsüz Türkiye" hedefiyle hazırladıkları kapsamlı raporları Meclis Başkanlığına teslim etti.
• MHP ve DEM Parti raporlarında "umut hakkı" ve infaz sisteminde köklü değişiklikler öne çıkarken, CHP hukuk devleti ve meşru zemin vurgusuyla 53 sayfalık bir yol haritası sundu.
• AK Parti'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sunulan 15 bölümlük son raporunun Meclis'e ulaşmasıyla birlikte, komisyondaki tüm grupların çözüm önerileri resmiyet kazandı.

PKK’nın fesih ve silah bırakma kararının ardından TBMM bünyesinde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, sürece yönelik yasal düzenleme önerilerini içeren ve “politika belgesi” niteliği taşıyan raporun yazım aşamasına geçti.

Komisyona, MHP, DEM Parti, CHP, TİP, EMEP ve DSP kendi raporlarını sundu. AK Parti tarafından “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda hazırlanan rapor ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulmuştu. Söz konusu rapor bugün Meclis Başkanlığı’na iletildi.

Toplam 15 bölümden oluşan ve 53 sayfa olarak hazırlanan raporun Meclis’e sunulmasıyla birlikte, komisyonda temsil edilen tüm siyasi parti grupları raporlarını tamamlamış oldu.

Raporu ilk sunan DEM Parti oldu

Komisyona raporunu sunan ilk parti olan DEM Parti, hazırladığı 99 sayfalık ve altı bölümden oluşan raporunda mevcut süreci "tarihi bir fırsat" olarak nitelendirerek PKK'nin feshi sonrası dönemi "Barış ve Demokratik Toplum Süreci" olarak tanımlıyor.

Partinin önerileri arasında bir "Barış Yasası" çıkarılması, anadilde eğitimin önünün açılması ve kayyum uygulamalarına tamamen son verilmesi yer alıyor. Hukuki alanda AİHM ve AYM kararlarının eksiksiz uygulanarak siyasi tutukluların tahliyesini isteyen DEM Parti, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar için "umut hakkı"nın yasal güvenceye kavuşturulmasını talep ediyor.

MHP raporunda üç aşamalı süreç ve infazda eşitlik

MHP tarafından sunulan 120 sayfalık kapsamlı rapor, terörün bitirilmesi için "silah bırakma, adli süreç ve rehabilitasyon" olmak üzere üç ana aşamadan oluşan bir plan öngörüyor.

Raporda, sürece özgü müstakil bir yasanın çıkarılması ve resmi makamların örgütün sona erdiğini teyit etmesinin ardından yaşlı ve hasta hükümlüler için infaz ertelemesi gibi adımların atılabileceği belirtiliyor.

Ayrıca MHP, infaz kanununun yeniden düzenlenerek tüm suç tiplerine eşit infaz uygulanmasını önerirken; eyleme karışanların örgüt üyeliği yerine doğrudan işledikleri fiillerden yargılanmasını savunuyor. Kamuoyunda tartışılan "umut hakkı" konusunda ise bu hakkın tahliye değil, yalnızca infaz rejiminin değerlendirilmesi olduğu, bu kapsamda Abdullah Öcalan dahil yaklaşık 230 kişinin durumunun incelenebileceği ifade ediliyor.

CHP Meclis zeminini işaret ediyor

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir tarafından sunulan 53 sayfalık raporda, terörle mücadelenin sadece savunma birimlerine bırakılamayacağı ve çözümün meşru aktörlerle Meclis çatısı altında konuşulması gerektiği vurgulanıyor.

Terörle Mücadele Yasası’ndaki terör tanımının netleşmesi, seçimle gelenin seçimle gitmesi ve kayyum atamalarına son verilmesi gibi somut maddelerin yer aldığı raporda; özellikle yargı bağımsızlığına dikkat çekiliyor. CHP, AİHM ve AYM kararlarını uygulamayan hakimler için tazminat hukukunun işletilmesini ve siyasi parti kongrelerinin denetiminin sadece YSK tarafından yapılmasını öneriyor.

"Umut hakkı"na raporunda yer vermeyen CHP, toplumsal barışa hizmet edecek ancak şehit yakınlarını ve gazileri incitmeyecek adımları destekleyeceğini belirtiyor.

AK Parti’nin raporu da hazır!

AK Parti, "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda hazırladığı ve 15 bölümden oluşan yaklaşık 55 sayfalık raporunu tamamlayarak süreci nihayete erdirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın görüşleri alınarak hazırlanan raporun Meclis Başkanlığına sunulmasıyla birlikte, komisyonda grubu bulunan tüm partilerin (AK Parti, MHP, CHP, DEM Parti) yanı sıra TİP, EMEP ve DSP gibi partilerin de görüşleri kayıt altına alınmış oldu.

Raporda ‘umut hakkı’ yok

Edinilen bilgilere göre raporda PKK'lı teröristlere rehabilitasyon vurgusu yer alıyor. Kamuoyunda gündem olan 'umut hakkı' konusu ise AK Parti'nin raporunda yer almıyor.

Suriye'de terör örgütü YPG'nin anlaşmaya uyma şartı da raporda yer alanlar arasında.

Komisyondan ortak rapor çıkacak mı?

Siyasi partilerin raporlarını komisyona sunmasının ardından, komisyonun nihai raporu hangi yöntemle hazırlayacağı merak konusu oldu.

AK Parti kaynakları, ortak bir rapor hazırlanmasının en ideal yol olduğunu belirtirken, uzlaşma sağlanamaması durumunda her siyasi partinin görüşlerinin ayrı başlıklar altında yer aldığı bir raporlama yönteminin de gündemde olduğunu ifade ediyor.

MHP kaynakları ise partilerin önerilerini sunmasının ardından, Meclis’te grubu bulunan siyasi partilerden birer temsilcinin bir araya gelerek ortak rapor taslağı üzerinde çalışabileceğini, hazırlanan metnin ise son aşamada yapılacak toplantıda 51 komisyon üyesinin değerlendirmesine sunulabileceğini dile getiriyor.