Patara Antik Kenti'nde sırlar ortaya çıkıyor

• Patara'nın anıtsal kent kapısı etrafında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında yeni bir kazı çalışması başlatıldı.
• Kazıların ilk etabında, kapının batı kanadında antik bir stoa (sütunlu galeri) ve bu yapıya bağlı dükkanlar ortaya çıkarılmaya başlandı.
• Çalışmalar sırasında sikke ve mermer kaplama levhaları gibi kentin ticari hayatına ışık tutan önemli bulgulara ulaşıldı.
• Kazıların nihai hedefi, kent kapısının çevresindeki tüm ticari alanı gün yüzüne çıkarmak ve yapının su sistemini yeniden aktif hale getirerek yüzyıllar sonra kapıdan su akıtmak.

Likya Birliği'ne bir dönem başkentlik yapmış olan Patara, meclis binası, tarihi deniz feneri ve antik tiyatrosu gibi görkemli yapılarıyla bilinmektedir. Kentin bu zenginliğine şimdi de simge yapılarından olan kent kapısı çevresindeki yeni buluntular ekleniyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteklediği "Geleceğe Miras Projesi" ile bu yıl ilk defa kent kapısı ve çevresi arkeologlar tarafından kazılmaya başlandı. Antik kentin karadan ve denizden olmak üzere iki ana girişi bulunurken, bu çalışmayla kara girişindeki ticari hayatın detayları aydınlatılıyor.

Stoa ve dükkanlar gün yüzüne çıkarılıyor

Kazıların ilk bulguları, kent kapısının batı bölümünde yoğunlaşarak bir stoa ve bu yapıya bitişik dükkanların varlığını ortaya koydu. Bu keşifler, antik kentin sosyal ve ticari merkezinin nasıl bir yapıya sahip olduğunu gözler önüne seriyor.

Patara Antik Kenti Kazı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Şevket Aktaş, yürütülen çalışmalarla ilgili olarak, "Sıra halinde dükkanlar var. Stoa ve 1 dükkanı gün yüzüne çıkardık. Kısa sürede 7-8 dükkanı açığa çıkaracağız. Bu bizi çok heyecanlandırıyor. Bu kazılar Likya'nın hem tarihini hem de mimarisini ortaya çıkarıyor. Dükkanlardaki buluntularla insanların o dönem kullandıkları malzemeleri, insanların yaşayışlarına ilişkin bilgiler öğreneceğimizi düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Kent kapısı hem anıtsal bir giriş hem de bir su yapısıydı

19 metre uzunluğu ve 10 metre yüksekliğiyle dikkat çeken kent kapısı, sadece anıtsal bir giriş değil, aynı zamanda karmaşık bir mühendislik harikasıydı. Aktaş, yapının mimari özelliklerine dikkat çekerek, "Yapı üç kemerli. Yapının en önemli özelliği üç geçişin üstünde iki tane nişte heykeller bulunuyor ve konsollarda kapıyı yaptıran Vali Mettius Modestus'un ailesinin büstlerinin yer aldığını bilmekteyiz. En üstte ise İmparator Traian'ın karısının heykelleri yer almakta." dedi.

Yapının kornişlerinde ise "Likya halkının metropolisi Patara halkı tarafından yaptırıldı" yazısının bulunduğunu belirten Aktaş, kapının bir diğer önemli işlevinin su dağıtımı olduğunu vurguladı. Kapı, aynı zamanda kente su taşıyan sistemin bir parçası olarak görev yapıyordu.

Tarihi kapıdan yüzyıllar sonra yeniden su akıtılması hedefleniyor

Kazı Başkanı Aktaş, kapının su mühendisliğindeki rolünü şu sözlerle kaydetti: "O dönem yaklaşık 22 kilometre mesafeden getirilen su, kapının üzerine kurşun borularla çıkarıldıktan sonra bir yarıktan su perdesi oluşturacak şekilde ortadaki kemerin üzerindeki bir havuza akıtılıyor. Havuzdaki su da ardından kente taşınıyor."

Restorasyon ve kazı çalışmalarının en heyecan verici hedeflerinden biri de bu antik su sistemini yeniden hayata geçirmektir. Aktaş, "Bu çalışmalarla kent kapısından suyu yüzyıllar sonra yeniden akıtmayı amaçlıyoruz. Roma İmparatorluğu'nun propaganda yapısı olan bu kapı yüzyıllar önce olduğu gibi aynı ihtişamıyla ziyaretçilerini karşılayacak." diyerek projenin vizyonunu ortaya koydu.