Sağlıkta 'rekor' değil 'yapısal alarm': Ülkece hastaneden çıkmıyoruz

• Türkiye'de yıllık muayene sayısı 1,5 milyara, tomografi sayısı 17 milyona ve MR sayısı ise 15 milyona ulaştı.
• Performansa dayalı ödeme modelinin sistemi tetkik ve reçete odaklı hale getirmesi, fizik muayenenin yerini sadece test sonuçlarının almasına neden oluyor.
• Kontrolsüz ilaç kullanımı ve aşırı tetkik yükü, hem toplum sağlığı üzerinde risk oluşturuyor hem de ülke ekonomisine ağır bir mali yük getiriyor.

Türkiye’deki sağlık verilerini paylaşan HEKİMSEN Genel Başkanı Uzm. Dr. Adil Kurban, vatandaşların sağlık kuruluşlarına başvuru sıklığındaki aşırı artışa dikkat çekti.

Cumhur Haber Ajansı’nın haberine göre, Kurban “Ortalama bir vatandaş yılda 20’nin üzerinde sağlık kuruluşuna başvuruyor. Bazı kişiler 30–40 kez hastaneye gidiyor. Dünyada hiçbir ülkede bu kadar yüksek muayene oranı yok. Bu tablo bir rekor değil, yapısal bir alarmdır.” dedi.

Mevcut rakamların tıbbi gereklilikten ziyade bir sistem sorununa işaret ettiğini belirten Kurban, yıllık 15 milyon MR ve 17 milyon tomografi çekilmesinin sürdürülebilir bir politika olmadığını ifade etti.

“Bu kadar hasta ile bu kadar sürede nitelikli muayene mümkün değil”

Hasta yoğunluğunun hekimlik pratiğini zayıflattığını savunan Uzm. Dr. Adil Kurban, sistemin fizik muayeneden uzaklaştığını belirtti.

Performans odaklı modelin hekimi sadece test isteyen bir figüre dönüştürdüğünü vurgulayan Kurban, “Bir doktorun 10 saat içinde yüzlerce hastayı gerçek anlamda muayene etmesi mümkün değildir. Fizik muayene yapılmadan, sadece tetkik üzerinden ilerleyen bir sistem sağlıklı değildir. Hekimlik yalnızca test istemek değildir.” ifadelerini kullandı.

Kurban'a göre, tetkik odaklı ilerleyiş teşhis kalitesini düşürürken hata riskini ise artırıyor.

“Toplum ilaçlara bağımlı hale geliyor”

Haberin odak noktalarından biri olan bilinçsiz ilaç tüketimi konusunda da önemli uyarılarda bulunuldu.

Özellikle ağrı kesici ve antidepresan gibi ilaçların kontrolsüz kullanımının yeni hastalıklara davetiye çıkardığını belirten Kurban, “Sürekli baş ağrısı ilacı kullanmak baş ağrısını azaltmaz, artırır. Gereksiz ilaç kullanımı karaciğer ve böbrek üzerinde yük oluşturur. Bilinçsiz ilaç tüketimi uzun vadede yeni sağlık sorunlarına yol açar.” uyarısında bulundu.

“Çözüm için ‘Hekimlik Yasa Tasarısı’ şart”

Sağlık sistemindeki bu tıkanıklığın aşılması için HEKİMSEN tarafından hazırlanan yasa tasarısına dikkat çekildi. Sistemin bütçeye ağır yük getirdiğini ve kalite kaybına yol açtığını belirten Uzm. Dr. Adil Kurban, Türkiye'nin yılda 30-40 kez hastaneye gidecek kadar hasta bir toplum olmadığını savundu.

Kurban, “Türkiye yılda 30–40 kez hastaneye gidecek kadar hasta bir toplum değildir. Sağlık sistemi işlem sayısıyla değil, toplumsal sağlık çıktısıyla ölçülmelidir.” diyerek çözümün nicelik değil nitelik olduğunu söyledi.

Açıklamasını tıbbın temel prensiplerini hatırlatarak sonlandıran Kurban, “Hekim bakar, görür, dokunur ve hisseder. Klinik sezgi, fizik muayene ve tecrübe tıbbın temelidir. Sağlık sistemi sayılarla değil, insanla ölçülmelidir.” dedi.