Selçuk Bayraktar'dan ArtıKÜME sanat sergisinde önemli açıklamalar

• Açılış törenine Selçuk Bayraktar'ın yanı sıra Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve İstanbul Valisi Davut Gül gibi önemli devlet yetkilileri katıldı.
• Mühendis kimliğiyle bilinen Bayraktar, yapay zekanın insanı taklit ettiği ve insanların giderek makineleştiği ruhsuz bir rasyonalizm istilasına karşı uyardı.
• İnsanı makineleşmekten koruyacak en büyük sığınağın sanat olduğunu belirten Bayraktar, "Duygu, his ve mana yoksa sanatın da bir anlam ve değeri yoktur." ifadelerini kullandı.

Kültür Medeniyet Vakfı (KÜME) tarafından Karaköy Palas'ta düzenlenen ArtıKÜME Sanat Destekleri Programı'nın 2025 seçkisi ve ODAK Sergisi'nin açılış töreni, sanat ve teknoloji dünyasının önemli isimlerini bir araya getirdi. KÜME Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar, teknolojinin hızla ilerlediği bu çağda insanlığın makineleşme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak sanatın dönüştürücü gücüne dikkat çekti.

Makinelerin insanı taklit ettiği karanlık bir çağa doğru yol alıyoruz

Açılışta söz alan Selçuk Bayraktar, Karaköy Palas'ı İstanbul'un kültür ve sanat hayatına kazandırmaktan büyük bir mutluluk duyduklarını ifade etti. İHA, yazılım ve yapay zeka gibi yüksek teknoloji alanlarındaki çalışmalarıyla tanındığını belirten Bayraktar, teknolojik ilerlemelerin ardında yatan derin meselelere dikkat çekerek, "Ancak tüm bu sistemleri geliştirirken gördüğüm çok daha derin bir mesele var. Öyle bir çağa şahidiz ki insan ile makine arasındaki çizgi giderek bulanıklaşıyor." dedi.

Toplumu bekleyen tehlikelere karşı uyarılarda bulunan Bayraktar, "Makinelerin, yapay zekanın insanı taklit ettiği, insanların da hızla makineleştiği karanlık bir çağa yol alıyoruz." sözleriyle durumun ciddiyetini vurguladı. Bayraktar, günümüzde yaşanan değişimi "Ruhsuz bir rasyonalizmin, kendisinden başka kimseye hayat ve hürriyet hakkı tanımayan materyalizmin ve makineleşmiş insanların istilasıyla karşı karşıyayız." şeklinde özetleyerek bu istilaya karşı sanatın en büyük sığınak olduğunu söyledi.

İnsanı eşref-i mahlukat kılan ilahi ruhu korumak zorundayız

Sanatın yalnızca duygularla anlam kazandığını ifade eden Bayraktar, "Ancak duygu, his ve mana yoksa sanatın da bir anlam ve değeri yoktur." diyerek makineler ile insanlar arasındaki en temel farkın altını çizdi. Makineleşmiş zihinler için sanatın, acının ve özlemin var olmadığını belirten Bayraktar, "Makineler ve makine insanlar için sanat yoktur. Makine için acı, hasret ve keder yoktur. Makineler ve makine insanları için sonsuz döngüler, kısır görevler, manayı yitirmiş karanlık ve en nihayetinde ise kaçınılmaz bir yok oluş ve mutlak yıkım vardır. Makine acı çekmez. Makine özlem duymaz. Makine neden diye sormaz." sözleriyle duyguların insanı insan yapan yegane unsurlar olduğunu dile getirdi.

Bu süreçte inancın ve ilahi ruhun korunmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Bayraktar, "Bizler inancımızın da tarifiyle yaratılmışların en şereflisi olan insanı eşref-i mahlukat kılan o ilahi ruhu ve derin hissiyatı korumak zorundayız." ifadelerini kullandı. Kültür Medeniyet Vakfı'nı tam da bu "neden" sorusuna cevap bulmak ve insanı makineleşmekten koruyacak estetik dünyayı yaşatmak amacıyla kurduklarını belirten Bayraktar, Yunus Emre'nin "Dostun evi gönüllerdir, gönüller yapmaya geldik." dizesiyle sanatın gönülleri ihya etme hedefini yineledi.

Sanat evrendeki kusursuz nizamın en zarif görüntüsüdür

Konuşmasında büyük usta Mimar Sinan'ı da anan Bayraktar, Sinan'ın sanat ve mühendisliği birbirinden ayırmayan vizyonuna dikkat çekerek, "Bugün bir mühendis olarak hayata ve evrene baktığımda bizzat bunu ben de görüyorum. Bizleri estetiğiyle kendine hayran bırakan bir gülün büyük biyolojisindeki eşsiz mimari, moleküler kimyasındaki kusursuz kanunlar ve atomik yapısındaki fiziksel kurallar aynen birer sanat eseri gibi her yönüyle sanatla kuşatılmış bir yüceliği ve mükemmelliği tüm hücrelerimizde hissettiriyor." değerlendirmesinde bulundu. Sanatın evrendeki kusursuz nizamın en zarif görüntüsü olduğunu belirten Bayraktar, "Bizler ruhumuzla bu tülü, bizlere armağan olarak verilmiş sanatı araladığımızda maddenin ötesindeki hakikatle yaratanın yüceliğiyle karşılaşırız. İnsan, doğası gereği o yüceliğe ve mükemmelliğe meftundur. Sanat ise bu yüceliğe duyduğu sonsuz özlemin, ilahi arayışın en saf ve en samimi ifadesidir." diyerek sözlerini tamamladı.

Karanlığın içinde kaybolmuş dünyanın ancak inanç ve sanatla yeniden inşa edilebileceğini belirten Bayraktar, "Karanlığın içinde tüm değer ve müesseseleriyle yıkılmış dünyanın yeniden inşası, inanç, sevgi, adalet, merhamet, bilim, teknik ve sanatla olacak. İnsanlığın hasret kaldığı şafağa kavuşmasını medeniyetimizin güneş yüzlü çocukları sağlayacak." mesajını verdi.

Toplumun geleceği sanat ve derinlikle inşa edilir

KÜME Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Eren ise Karaköy Palas'ta açılan serginin sanatçılara ve izleyicilere açık bir davet niteliği taşıdığını belirterek, "Bugün burada atılan adımın, kültür ve sanatın dönüştürücü gücüne duyulan inancın da güçlü bir ifadesi olduğunu düşünüyorum." dedi. Vakfın amaçlarına değinen Eren, "Küme Vakfı, yaklaşık iki yıl önce öz değerlerimizden hareketle çağın meselelerine değinen, bugünü anlamaya çalışan, yarına istikamet veren fikri ve sanatsal üretimlere zemin hazırlama niyetiyle yola çıktı. Çünkü inanıyoruz ki bir toplumun geleceği, maddi imkanlarının yanında düşünceyle, sanatla, derinlikle ve anlamla inşa edilir." diye konuştu.

Sergiyle birlikte tanıtılan ve Türkiye'deki kültür-sanat etkinliklerini analiz eden ODAK projesi hakkında da bilgi veren Eren, "Bu çalışmada temel önceliğimiz, Türkiye’de kültür-sanat alanında gerçekleşen etkinliklerin sistematik biçimde izlenmesi, elde edilen verilerin anlamlı hale getirilmesi ve kamuoyuyla ilgili paydaşların istifadesine sunulması oldu." dedi. Proje kapsamında özel bir yazılım kullanılarak 227 farklı web kaynağının tarandığını ve 102 bin 569 verinin kaydedildiğini açıklayan Eren, günlük arşivlenen yaklaşık 5 bin kültür-sanat haberinden seçilen bin 757'sine özgün metinler yazılarak ODAK 2025 haber seçkisinin oluşturulduğunu sözlerine ekledi.